آرای قضایی مرتبط با ماده 474
قانون آیین دادرسی کیفری — ۵۷۳ مورد
درخواست اعاده دادرسی در مورد احکام محکومیت قطعی دادگاهها اعم از آنکه حکم مذکور به اجراء گذاشته شده یا نشده باشد در موارد زیر پذیرفته میشود:
الف- کسی به اتهام قتل شخصی محکوم شود و سپس زنده بودن وی محرز گردد.
ب- چند نفر به اتهام ارتکاب جرمی محکوم شوند و ارتکاب آن جرم به گونه ای باشد که نتوان بیش از یک مرتکب برای آن قائل شد.
پ - شخصی به علت انتساب جرمی محکوم شود و فرد دیگری نیز به موجب حکمی از مرجع قضائی به علت انتساب همان جرم محکوم شده باشد، به طوری که از تعارض و تضاد مفاد دو حکم، بی گناهی یکی از آنان احراز گردد.
ت- درباره شخصی به اتهام واحد، احکام متفاوتی صادر شود.
ث- در دادگاه صالح ثابت شود که اسناد جعلی یا شهادت خلاف واقع گواهان، مبنای حکم بوده است.
ج - پس از صدور حکم قطعی، واقعه جدیدی حادث و یا ظاهر یا ادله جدیدی ارائه شود که موجب اثبات بی گناهی محکوم علیه یا عدم تقصیر وی باشد.
چ- عمل ارتکابی جرم نباشد و یا مجازات مورد حکم بیش از مجازات مقرر قانونی باشد.
- لزوم رعایت تناسب در تعیین مجازات حبسچنانچه تعیین مجازات حبس علاوه بر جزای نقدی، اختیاری باشد، عدم رعایت تناسب در تعیین مدت حبس فاقد وجاهت قانونی بوده و موجب تجویز اعاده دادرسی است.
- علم و اطلاع و وحدت قصد معاونقاعده حقوقی اعتراض ثالث قابل تسری به محاکم کیفری نیست، بنابراین اعتراض شخص ثالث به حکم ضبط خودرو در بزه حمل مواد مخدر قابل طرح در دیوان عالی کشور نمی باشد.
- ارائه دلیل جدید در اعاده دادرسیگواهی و شهادت اشخاص پس از محکومیت متهم، به نفع محکوم علیه، دلیل جدید نبوده و مجوز اعاده دادرسی محسوب نمی شود.
- عدول سوگند خورندگان در قسامهچنانچه پس از محکومیت متهم به قصاص، برخی از ادا کنندگان سوگند از سوگندشان در قسامه عدول کنند، مورد از موارد تجویز اعاده دادرسی است.
- شرط پذیرش دلیل جدید به عنوان جهت اعاده دادرسیاموری همچون شهادت شهود که به هنگام بررسی دلایل و رسیدگی به پرونده در محاکم بدوی و تجدیدنظر قابل دسترسی و تدارک بوده مانند شاهدی که امکان تحقیق دادگاه از وی وجود داشته است، دلیل جدید محسوب نمی شود.
- منظور از وحدت طرفین در اعتبار امر مختومه قضاییاعتبار امر مختوم موضوع بند ( چ ) ذیل ماده ۱۳ قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲در امور کیفری تعریف نشده است.لکن منظور از وحدت طرفین ، یکی وحدت متهم در موضع دفاع مدنظر است.و دیگری وحدت طرف مقابل در موضع ایراد اتهام که می تواند دادستان یا هر یک از بزه دیدگان باشد. و با فرض مذکور اصحاب پرونده ، واحد تلقی می شوند و چون در پرونده امر ، رفتار ارتکابی واحد که واجد عناوین مجرمانه متعدد نبوده و مشمول تعدد جرم نیز محسوب نمی شود. ، عمل ارتکابی محکوم علیه مجددا با شکایت بزه دیده دیگر قابل تعقیب نیست
- قواعد تعدد در جرایم اطفال و نوجواناننظر به اینکه حد اعلای تهدید با چاقو، ایراد ضرب و جرح عمدی می باشد، محکومیت مرتکب علاوه بر مجازات ایراد ضرب و جرح عمدی با چاقو به مجازات تهدید با چاقو، بیش از مجازات قانونی است.
- فرجام خواهی از رأی صادره توسط شعبه همعرضتقاضای اعاده دادرسی پس از رسیدگی شعبه همعرض و صدورقرارمبنی بر رد اعاده دادرسی، قابل پذیرش نیست.
- تعیین مجازات بیش از حداقل مجازات مقرر قانونی بدون ذکر جهتعدم ذکر علت تعیین مجازات بیش از حداقل مقرر قانونی در حکم صادره، موجب تجویز اعاده دادرسی است.
- محکومیت بیشتر از مجازات قانونی و اعاده دادرسیمحکومیت هابیش از مجازات مقرر قانونی است و لذا از موجبات اعاده دادرسی میباشد
- تعیین مجازات حبس بیش از حداقل مجازات قانونی و عدم ذکر علت آندادگاه در تعیین مجازات حبس و بیش از حداقل مجازات قانونی علت آن را ذکر و لذا از موجبات اعاده دادرسی میباشد
- مصداق جرم نبودن عمل و اعاده دادرسیبند چ ماده ۴۷۴ قانون آئین دادرسی کیفری در مورد اینکه عمل ارتکابی جرم نباشد. ناظر به مواردی است که قانونا آن عمل جرم انگاری نشده باشد
- شرط تحقق بزه اخلال در نظم عمومیصرف درگیری در محل عبور مردم، بدون احراز قصد مرتکب در اخلال نظم و اسایش و ارامش عمومی، موجب تحقق بزه اخلال در نظم و آسایش عمومی نخواهد بود.
- وصف کیفری قطع درختانصرف قطع درختان مصداق بزه تغییر کاربری اراضی زراعی نیست؛ مگر آن که متعاقب آن اقدامات دیگری انجام شود که مانع از بهره برداری و استمرار کشاورزی باشد.
- مصادیق امور ماهوی در اعاده دادرسیاعتراض به نحوه رسیدگی دادگاه صادرکننده حکم، ادعای کذب بودن شهادت شهود و ادعای نقص تحقیقات دادگاه، از مصادیق امور ماهوی بوده که رسیدگی به آن خارج از شان دیوان عالی کشور در اعاده داد رسی است.
- علم و اطلاع و وحدت قصد معاونرسیدگی به اعتراض ثالث نسبت به حکم ضبط خودرو در بزه حمل مواد مخدر، مستلزم رسیدگی ماهوی بوده که خارج از شأن دیوانعالی کشور در اعاده دادرسی است.
- استثنائات تغییر غیر مجاز کاربری اراضی زراعی و باغهادیوارکشی اطراف زمین و باغ که برای حفاظت و حراست از آن است، تغییر کاربری محسوب نمی شود.
- نحوه تخفیف مجازات در جرایم تعزیریدر جرایم تعزیری، دادگاه مکلف است در صورت صدورحکم به اعمال یک درجه تخفیف، مجازات را به گونه ای تعیین نماید که یک درجه پایین تر از مجازات مقرر قانونی باشد؛ در غیر این صورت چنانچه مجازات تعیین شده همچنان در درجه ی بالاتر باشد، موجب تجویز اعاده دادرسی است.
- مرور زمان در بزه تغییر کاربری اراضی زراعیبزه تغییر کاربری اراضی زراعی، جرم آنی بوده و مشمول مرور زمان است.
- ساخت اتاقک در اراضی زراعیساخت اتاقک و استقرار کانکس برای جمع اوری و نگهداری محصولات و آلات و ادوات کشاورزی، مصداق بزه تغییر کاربری اراضی زراعی نیست. عنوان: دیوارکشی اراضی زراعی پیام: دیوارکشی دور اراضی زراعی در جهت بهینه کردن تولیدات بخش کشاورزی، مصداق بزه تغییر کاربری اراضی زراعی نیست.
- تکلیف دادگاه در فرض تعیین مجازات جایگزین حبسصدور حکم به بیش از دونوع مجازات جایگزین حبس، فاقد وجاهت قانونی است.
- شرط تحقق بزه اخلال در نظم عمومیتحقق بزه اخلال در نظم عمومی مشروط بر آن است که از عمل مرتکب در نظم و آرامش و آسایش عمومی اخلال ایجاد شده و یا مردم از کسب و کار باز داشته شوند؛ بنابراین صرف رانندگی غیرمتعارف مصداق بزه اخلال در نظم عمومی نبوده و تخلف رانندگی است.
- شرط اعتبار رای صادره پس از صدور قرار رفع نقصچنانچه رفع نقص تحقیقات و اعلام نتیجه آن در اثبات بی گناهی یا عدم تقصیر محکوم علیه و جرم نبودن عمل ارتکابی موثر باشد، صدور رای بدون توجه به دستور دادگاه و رفع نقص، فاقد وجاهت قانونی است.
- تبدیل حبس به نظارت الکترونیکیسوءاستفاده از ضعف نفس دیگری جهت بردن مال او، مقدمه ی بزه انتقال مال غیر بوده و تعیین مجازات جداگانه برای آن فاقد وجاهت قانونی است.
- استناد به مغایرت حکم دو شعبه جهت اعاده دادرسیشاکی می تواند پس از صدور قرار منع تعقیب، با ارائه ی ادله جدید تقاضای تجدید تعقیب نماید و رأی صادره در این مرحله، از شمول مقررات مربوط به صدور احکام متفاوت درباره ی یک شخص به اتهام واحد، خارج بوده و موجب تجویز اعاده ی دادرسی نیست.