آرای قضایی مرتبط با ماده 597
قانون آیین دادرسی کیفری — ۲۶ مورد
به جرائم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی اعضای نیروهای مسلح بهجز جرائم در مقام ضابط دادگستری در سازمان قضائی رسیدگی میشود.
تبصره 1- رسیدگی به جرائمی که امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری اجازه فرمودهاند در دادگاهها و دادسراهای سازمان قضائی نیروهای مسلح رسیدگی شود، مادامی که از آن عدول نشده در صلاحیت این سازمان است.
تبصره 2- منظور از جرائم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی، جرائمی است که اعضای نیروهای مسلح در ارتباط با وظایف و مسئولیتهای نظامی و انتظامی که طبق قانون و مقررات به عهده آنان است مرتکب گردند.
تبصره 3- رهایی از خدمت مانع رسیدگی بهجرائم زمان اشتغال در دادگاه نظامی نمیشود.
تبصره 4- جرم در مقام ضابط دادگستری، جرمی است که ضابطان در حین انجام وظایف قانونی خود در ارتباط با جرائم مشهود و یا در راستای اجرای دستور مقام قضائی دادگستری مرتکب میشوند.
- تفکیک جرم در راستای انجام وظایف و مسئولیت های خاص نظامی و جرم در مقام وظایف ضابطنظربه اینکه درگیری بین نظامیان و شکات، قبل از تماس نظامیان با قاضی کشیک واقع شده است و شکات با مراجعه به مامورین درخواست ورود نموده اند و موضوع نیز از جمله جرایم مشهود نبوده و پس از ان با مامورین درگیر شده و مامورین به جای انجام وظایف انتظامی با نامبردگان درگیر و سپس جهت اخذ دستور بازداشت به قاضی کشیک تماس گرفته اند و تماس مامورین با قاضی کشیک نیز بعد از وقوع ماجرا بوده و ازسویی صرف تماس و اخذ دستور پس از وقوع درگیری، مامورین را در زمره ضابطین قرار نمی دهد، لذا بزه های معنونه در راستای انجام وظایف و مسئولیت های خاص نظامی به وقوع پیوسته است و النهایه؛ متهمین در مقام ضابط دادگستری تلقی نمیگردند.
- مرجع صالح جهت رسیدگی به بزه غیبت از خدمت وظیفه عمومیتا زمانی که فرد شروع به خدمت نکرده باشد؛نظامی محسوب نمی شود و رسیدگی به اتهام غیبت از خدمت وظیفه عمومی در صلاحیت دادسرای عمومی و انقلاب است.
- صلاحیت دادگاه عمومی نسبت به جرایم حین خدمت نظامیاناجازه مقام معظم رهبری ه سازمان قضایی نیروهای مسلح برای رسیدگی به جرایم در حین خدمت نیروهای مسلح بر فرض که مشتکی عنه در حین خدمت مرتکب بزه انتسابی گردیده باشد، سلب صلاحیت از دادگاه عمومی صالح نمی نماید
- صلاحیت دادگاه نظامیبا توجه به اینکه متهمان (کارکنان یگان امداد نیروی انتظامی) با تصور اینکه شکات مرتکب بزه قاچاق کالا ( انتقال و تزریق گازوییل از کامیون به کمباین ) شده با هدف اجرای وظیفه قانونی خود با شکات برخورد و آنان را مورد ضرب و جرح عمدی قرار داده اند بنابراین رسیدگی به اتهام متهمان نامبرده در فوق طبق ماده ۵۹۷ و تبصره ۲ قانون آیین دادرسی کیفری در صلاحیت دادگاه نظامی است.
- مرجع اعتراض به اراء دادگاه نظامی یکنظر به این که طبق ماده ۵۸۳ قانون ایین دادرسی کیفری وظایف ، اختیارات و صلاحیت دادگاه نظامی یک همان است که در مورد دادگاه کیفری یک مقرر شده است و به حکم ماده ۳۸۲ ان قانون دادگاه کیفری یک در صورت صدور کیفرخواست در حدود ان رسیدگی و رای صادر می کند. بنابراین چون بزه ایی که متهم به اتهام ارتکاب ان بزهکار تشخیص و به مجازات محکوم گردیده از جمله جرایم منصوص در ماده ۴۲۸ اصلاحی قانون ایین دادرسی کیفری نیست با لحاظ ماده ۶۳۵ همان قانون رسیدگی به اعتراضات عنوان شده از سوی وکیل پدر مقتول و فرماندهی انتظامی استان ،قابل رسیدگی در دیوان عالی کشور نیست و باید در دادگاه تجدیدنظر نظامی مورد رسیدگی قرار گیرد.
- شرایط احراز عنوان ضابطیت دادگستریحسب ماده ۲ آیین نامه اجرایی ماده 30 قانون آیین دادرسی کیفری، احراز عنوان ضابط دادگستری برای ضابطان عام منوط به طی دوره های آموزش تعیین شده و دریافت کارت ویژه ضابط دادگستری است. در غیر این صورت رسیدگی به اتهام متهم نظامی طبق ماده ۵۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری از صلاحیت دادگاه عمومی خارج و در صلاحیت دادگاه نظامی است.
- قانون حاکم بر ارتکاب رفتار عدم تحویل کالای امانیتکراری
- قانون حاکم بر ارتکاب رفتار عدم تحویل کالای امانیتکراری
- قانون حاکم بر ارتکاب رفتار عدم تحویل کالای امانیتکراری
- تفاوت ارتکاب جرم در مقام ضابط و جرم نظامیمطابق تبصره چهار ماده ۵۹۷ قانون آیین دارسی دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ جرم در مقام ضابط دادگستری، جرمی است که ضابطان در حین انجام وظایف قانونی خود در ارتباط با جرایم مشهود و یا در راستای اجرای دستور مقام قضایی دادگستری مرتکب شوند. با توجه به اینکه دستور دادستان صرفا در مورد جرایم غیرمشهود آن هم با اجازه موردی از دادستان یا قاضی کشیک صادر شده و اقدام مامورین دایر بر تیراندازی به خودروی مظنون به حمل کالای قاچاق در پرونده در راستای وظایف خاص نظامی آنان ارتکاب یافته است، دادسرای نظامی صالح به رسیدگی است. در حالی که دستور مورخ۱۳۹۶/۸/۳۰ دادستان عمومی و انقلاب *خطاب به فرمانده پایگاه دریابانی ان شهرستان را جع به تجویز ایست و بازرسی از وسایل نقلیه عمومی در جرایم غیر مشهود وفق مقررات ماده ۵۵ قانون ایین دادرسی کیفری می باشد. و بازرسی از خودرو یی که متصرف ان در مقابل مامورین امتناع و مقاومت کند منوط به اجازه دادستان و یاقاضی کشیک شده است.بنابراین اقدام مامورین مذکور در اجرای دستور مقام قضایی نبوده
- ارتکاب جرم در مقام ضابط دادگستریاقدامات تیر اندازی ماموران نیروی انتظامی که منجر به جرح شاکیان گردیده زمانی صورت گرفته که آنان در اجرای حکم جلب به محل مراجعه کرده اند. بنابراین چون در مقام ضابط دادگستری بوده اند رسیدگی به اتهام با لحاظ تبصره ۴ ماده ۵۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری در صلاحیت دادسرای عمومی است.
- ارتکاب جرم توسط اعضای بسیجنظر به این که برای متهم حکمی جهت حفاظت صادر نگردیده و به خواست خود در مصلی حاضر شده بنابراین چون متهم در زمان ارتکاب جرم در حال انجام وظیفه نظامی نبوده بر فرض عضویت در بسیج این امر نافی صلاحیت دادسرای عمومی برای رسیدگی به اتهام او نیست.
- ضرورت تشخیص قاچاق بودن کالای مورد حمل توسط مراجع صلاحیتدار در بزه حمل کالای قاچاقزمانی که ماموران خودرو حامل کالا را که مقتول راننده ان بوده مشاهده کرده وبه او دستور توقف داده اند ، قاچاق بودن کالای داخل خودرو محرز نبوده است ، براین اساس اقدامات انجام شده از سوی ماموران برای متوقف کردن خودرو که منتهی به قتل راننده ان گردیده بزه درارتباط با جرایم مشهودتلقی نمی شود. ، نتیجتا موضوع در صلاحیت دادسرای نظامی است.
- مرجع صالح رسیدگی به جرایم ارتکابی نظامیان در حین مقابله با جرم مشهودمطابق قسمت اول تبصره 4 ماده 597 قانون آیین دادرسی کیفری، جرمی که ضابطان در حین انجام وظایف قانونی خود در ارتباط با جرایم مشهود مرتکب میشوند، جرم در مقام ضابط دادگستری بوده که مطابق اصل یکصد و هفتاد و دوم قانون اساسی در صلاحیت دادگستری و محاکم عمومی است.
- مرجع صالح تعقیب مشمول غایبفرد مشمول غایب، نظامی محسوب نشده و تعقیب او در صلاحیت دادگاه عمومی کیفری است.
- مرجع صالح در رسیدگی به اتهام فرار از خدمت وظیفهرسیدگی به بزه فرار از خدمت وظیفه مشمولین غائب،در صلاحیت دادسرای عمومی و انقلاب است.
- مرجع صالح رسیدگی به اتهام اخذ رشوه توسط فرد نظامی حین انجام وظیفهاخذ رشوه توسط فرد نظامی حین انجام وظیفه، جرم نظامی محسوب شده و انجام تحقیق در خصوص آن، بر عهده دادسرای نظامی است.
- مرجع صالح رسیدگی به اتهامات مامورین انتظامی در اجرای دستور قضایی در خارج از حوزه استحفاظیرسیدگی به اتهامات مامورین انتظامی در راستای اجرای دستور قضایی در خارج از حوزه استحفاظی و بدون اخذ نیابت قضایی ،در صلاحیت دادسرای نظامی است.
- مرجع صالح رسیدگی به جرائم مرزبانانمأموران مرزبانی(مرزبانان) ضابط دادگستر ی محسوب نمی شوند؛ بنابراین، جرائمی که به منظور مراقبت و کنترل مرزهای جمهوری اسلامی ایران مرتکب می شوند در صلاحیت دادگاه های نظامی است.
- مرجع صالح دررسیدگی به جرایم ارتکابی مامورین نیروی انتظامی در اجرای طرح ایست و بازرسیرسیدگی به جرایم ارتکابی مامورین نیروی انتظامی در اجرای طرح ایست و بازرسی،در صلاحیت دادسرای نظامی است.
- مرجع صالح رسیدگی به ارتکاب جرم توسط مأمور کلانتری حین مأموریتچنانچه مأمور کلانتری پس از اعلام پلیس 110برای انجام مأموریت به محل وقوع حادثه اعزام شود،ارتکاب جرم توسط وی،مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی بوده و رسیدگی به آن در صلاحیت دادسرای نظامی است.
- مرجع صالح رسیدگی به جرم سرباز وظیفه در مقام ضابط دادگستریرسیدگی به جرم ارتکابی توسط سرباز وظیفه که تحت نظارت ضابطان مربوط در مقام ضابط دادگستری انجام وظیفه می کند،در صلاحیت دادسرای عمومی است.
- مرجع صالح رسیدگی به اتهام لغو دستور توسط شخص نظامیرسیدگی به اتهام لغو دستور توسط شخص نظامی در صلاحیت دادسرای نظامی است.
- مرجع صالح رسیدگی به جرایم حین خدمت نظامیانرسیدگی به جرایم عمومی حین خدمت نظامیان در صلاحیت دادگاه های نظامی است.
- مرجع صالح رسیدگی به بزه مأمور انتظامی در راستای وظایف خاص نظامیرسیدگی به بزه ارتکابی توسط مأمور انتظامی در راستای وظایف خاص نظامی و انتظامی در صلاحیت دادسرای نظامی محل وقوع جرم است.
۱۲