آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون صدور چک — ۱۶۴ مورد
چکهای صادر عهده بانکهایی که طبق قوانین ایران در داخل کشور دایر شده یا میشوند همچنین شعب آنها در خارج از کشور در حکم اسناد لازمالاجرا است و دارنده چک در صورت مراجعه به بانک و عدم دریافت تمام یا قسمتی از وجه آن به علت نبودن محل یا به هر دلیل دیگری که منتهی به برگشت چک و عدم پرداخت گردد میتواند طبق قوانین و آییننامههای مربوط به اجرای اسناد رسمی وجه چک یا باقیمانده آن را از صادرکننده وصول نماید.
برای صدور اجراییه دارنده چک باید عین چک و گواهینامه مذکور در ماده 4 و یا گواهینامه مندرج در ماده 5 را به اجرای ثبت اسناد محل تسلیم نماید.
اجراء ثبت در صورتی دستور اجرا صادر میکند که مطابقت امضای چک به نمونه امضای صادرکننده در بانک از طرف بانک گواهی شده باشد.
دارنده چک اعم از کسی که چک در وجه او صادر گردیده یا به نام او پشت نویسی شده یا حامل چک (در مورد چکهای در وجه حامل) یا قائم مقام قانونی آنان.
تبصره (الحاقی 1376/03/10 مجمع تشخیص مصلحت نظام) - دارنده چک میتواند محکومیت صادرکننده را نسبت به پرداخت کلیه خسارات و هزینههای وارد شده که مستقیما و به طور متعارف در جهت وصول طلب خود از ناحیه وی متحمل شده است، اعم از آنکه قبل از صدور حکم یا پس از آن باشد، از دادگاه تقاضا نماید. در صورتی که دارنده چک جبران خسارت و هزینههای مزبور را پس از صدور حکم درخواست کند، باید درخواست خود را به همان دادگاه صادرکننده حکم تقدیم نماید.
- اصل عدم استماع ایرادات نسبت به اسناد تجاریبا توجه به قواعد و مقررات حاکم بر اسناد تجاری و اصل عدم استماع ایرادات نسبت به این اسناد، محکومیت کیفری ذینفع و گیرنده اولیه مبتنی بر خیانت در امانت مؤثر در حقوق ایادی متعاقب نیست؛ مگر اینکه ادله ای بر عدم حسن نیت دارندگان متأخر ارائه شود.
- شرط مطالبه چک تضمینیاگر چکی بابت تضمین و ضمانت ایفاء تعهدی صادر شود دارنده حق مطالبه آن را ندارد مگر در حالتی که عدم ایفاء تعهد متعهد که چک بابت تضمین آن داده شده به اثبات برسد.
- حدود تکلیف ورثه در پرداخت دیون متوفیتکلیف ورثه به پرداخت دیون متوفی مطلق نبوده و محدود به سهم آنها از ترکه است.
- خسارت تأخیر تأدیه چکخسارت تأخیر تأدیه چک از تاریخ گواهی عدم پرداخت محاسبه می شود نه از تاریخ سر رسید چک.
- دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرمامکان تقدیم دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم در مرحله واخواهی و تجدیدنظرخواهی وجود ندارد.
- نحوه امضاء سفتهدر سفته، علاوه بر امضاء، مهر نیز به تنهائی برای تحقق مسئولیت در پرداخت کفایت می نماید و با وصف مذکور، اثرانگشت نیز این قابلیت را دارد و صرف اینکه شخص به غیراز امضاء متداول خود، از اثرانگشت در سفته استفاده کند از موجبات بی اعتباری سفته نیست.
- اصل حسن نیت دارنده سند تجاریدر اسناد تجارتی اصل بر داشتن حسن نیت دارنده سند تجارتی است مگر اینکه سوءنیت وی اثبات شود.
- اثر حقوقی خط زدن عبارت « به حواله کرد» روی چکخط گرفتگی کلمه به حواله کرد در متن چک تأثیری در اسقاط حق انتقال به غیر ندارد.
- تبدیل تعهد موضوع سند تجاریدرصورتی که تعهد منشأ صدور چک به تعهد دیگری (مانند تحویل کالا) تبدیل شده باشد، مطالبه وجه چک صرف نظر از اجرا یا عدم اجرای تعهد جدید، مغایر قانون است.
- تأخیر در اقامه دعوا و اثر آن بر خسارت تأخیر تأدیه چکتأخیر در اقامه دعوا موجب عدم استحقاق خسارت تأخیر تأدیه چک نخواهد بود.
- ملاک زمانی پرداخت خسارت تأخیر تأدیه وجه چکملاک زمانی پرداخت خسارت تأخیر تأدیه وجه چک تا زمان تأدیه بوده و محدود کردن آن به جلسه دادرسی، فاقد وجاهت قانونی است.
- عدم مسئولیت ضامن چک نسبت به خسارت تأخیر تأدیهدارنده چک می تواند صرفا محکومیت صادرکننده چک را به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه از دادگاه تقاضا نماید و محکوم نمودن ضامن به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه توجیه قانونی نداشته و مسئولیت تضامنی ضامن صرفا ناظر به اصل وجه چک است..
- وضعیت ظهر نویسی چک توسط نماینده شخص حقوقی به نام خودظهر نویسی چکT توسط نماینده شخص حقوقی (مدیرعامل شرکت تجارتی) بنام خود، در فرض ممنوعیت معاملات با خود یا اخذ وام یا اعتبار از شرکت، معتبر نبوده و مدیرعامل مشمول عنوان دارنده با حسن نیت نمی شود.
- مبدأ محاسبه خسارت تأخیر تأدیه در چکهرچند قانون صدور چک، دارنده را مستحق مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ چک می داند اما این قانون با ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی قید خورده است و با شرایط ماده 522 دارنده مستحق خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ مطالبه است.
- ماهیت امضا در پشت چکظاهر امضاء مندرج در پشت چک، دلالت بر ضمانت نداشته و حاکی از ظهر نویسی است.
- اثر فوت صادرکننده چک در تعلق خسارت تأخیر تأدیهدر صورت فوت صادرکننده چک، خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ فوت به بعد به آن تعلق نمی گیرد.
- دارنده حق شکایت در بزه صدور چک بلامحلمنتقل الیه چکی که به حواله کرد آن خط زده شده است حق شکایت کیفری ندارد.
- وصول چک با استفاده از وکالت رسمی از دارندهاقدام به وصول وجه چک به نمایندگی و وکالت از دارنده آن طبق وکالت نامه رسمی، دلالتی بر واگذاری چک از سوی دارنده به وکیل ندارد.
- شرط مطالبه خسارات تأخیر تأدیهبرای مطالبه خسارات تأخیر تأدیه، دائن باید لزوما در جریان دادرسی تمکن مدیون را به اثبات برساند.
- خسارت تأخیر تأدیه نسبت به ارز خارجیخسارت تأخیر مربوط است به دعاویی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج باشد. لذا در مورد ارز خارجی، خسارت تأخیر تأدیه تعلق نمی گیرد.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه چکاستحقاق خسارت تأخیر تأدیه چک منوط به مطالبه قبلی وجه چک توسط دارنده نیست.
- ملاک زمانی محاسبه خسارت تأخیر تأدیه چکفرقی در تعیین زمان تعیین خسارت تأخیر تأدیه، بین چک و سایر مطالبات وجود ندارد زیرا در ماده واحده الحاقی به ماده 2 قانون صدور چک نیز مانند ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی، مبنای محاسبه خسارت تأخیر تأدیه تاریخ سررسید دین یا چک بوده اما ابتدای زمان استحقاق دریافت خسارت تأخیر تأدیه، تاریخ مطالبه از سوی دائن است و راه قانونی برای مطالبه وجه چک مراجعه دارنده به بانک محال علیه و صدور گواهینامه عدم پرداخت بوده که مبنای استحقاق خسارت تأخیر تأدیه است.
- خسارت تأخیر تأدیه چکدر صورتی که دارنده چک پس از تاریخ مندرج در چک اقدام به اخذ گواهی نامه عدم پرداخت از بانک محال علیه نماید، با توجه به این که این اقدام به منزله اعطاء مهلت یا انصراف از مطالبه در مدت مذکور است بنابراین دارنده مستحق دریافت خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ گواهی نامه عدم پرداخت است نه از تاریخ مندرج در چک.
- مبدأ محاسبه خسارت تأخیر تأدیه چکخسارت تأخیر تأدیه وجه مندرج در چک از تاریخ صدور چک قابل مطالبه است.
- استناد به گواهی گواهان در دادخواستاستناد به گواهی گواهان در دادخواست بدون قید مشخصات ایشان، تکلیفی برای دادگاه نسبت به بررسی آن ایجاب نمی نماید.