آرای قضایی مرتبط با ماده 58
قانون حمایت خانواده — ۳۲ مورد
از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون، قوانین زیر نسخ می گردد: 1 قانون راجع به ازدواج مصوب 23 /5 /1310 2 قانون راجع به انکار زوجیت مصوب 20 /2 /1311 3 قانون اصلاح مواد (1) و (3) قانون ازدواج مصوب 29 /2 /1316 4 قانون لزوم ارایه گواهینامه پزشک قبل از وقوع ازدواج مصوب 13 /9 /1317 5 قانون اعطاء حضانت فرزندان صغیر یا محجور به مادران آنها مصوب 6 /5 /1364 6 قانون مربوط به حق حضانت مصوب 22 /4 /1365 7 قانون الزام تزریق واکسن ضدکزاز برای بانوان قبل از ازدواج مصوب 23 /1 /1367 8 قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 21 /12 /1371 به جز بند (ب) تبصره (6) آن و نیز قانون تفسیر تبصره های «3» و «6» قانون مذکور مصوب 3 /6 /1373 9 مواد (642)، (645) و (646) قانون مجازات اسلامی مصوب 2 /3 /1375 10 قانون اختصاص تعدادی از دادگاههای موجود به دادگاههای موضوع اصل بیست و یکم (21) قانون اساسی مصوب 8 /5 /1376 11 قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش مصوب 11 /8 /1376
- ارتباط اجرت المثل با نحلهنحله و اجرت المثل ایام زندگی مشترک که در طول هم قرار داشته و قابل جمع با یکدیگر نمی باشد.بنابراین در صورت ثبوت استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل، استحقاق زوجه نسبت به نحله منتفی خواهد بود.
- معیار محاسبه نحلهمیزان نحله با عنایت به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهائی که زوجه در این دوران انجام داده است، به تشخیص دادگاه، تعیین می شود. بنابراین ادعای زوج مبنی بر عدم تعلق نحله به سبب نشوز و سو رفتار زوجه مسموع نیست.
- جمع شرط تنصیف دارایی و سایر حقوق مالی زوجهمبنای تحقق شرط تنصیف دارایی، شرط ضمن عقدی است که ناشی از توافق زوجین و حاصل اراده و اختیار آنها می باشد؛ بنابراین هیچ تهافتی با سایر حقوق مالی که به حکم شرع و قانون به زوجه تعلق می گیرد، نداشته و نمی تواند آن ها را زائل کند.
- استرداد مبایعه نامه به یکی از شرکای ملک مشاعتکلیف دادگاه در خصوص تعیین حقوق مالی زوجه، قابل تفویض به کارشناس نیست و محدوده صلاحیت وی در این خصوص، صرفا اعلام میزان و رقم هریک از حقوق مالی زوجه است.
- تأثیر ترک منزل توسط زوجه به دلیل خشونت زوج در تحقق بزه ترک انفاقهرخشونتی ازناحیه زوج، مجوز ترک منزل مشترک توسط زوجه و عدم تمکین وی نیست و بیم خطرجانی یا شرفی بایستی دردادگاه اثبات شده و مجوزمسکن علی حده صادرشود؛ لذا عدم تمکین زوجه و ترک منزل مشترک به دلیل خشونت زوج، مانع از تحقق بزه ترک انفاق است. عنوان: تأثیر دعوی حقوقی مطالبه نفقه، بر شکایت کیفری ترک انفاق پیام: محکومیت زوج به پرداخت نفقه دردادگاه خانواده، نمی تواند مستند محکومیت زوج در پرونده کیفری باشد و رأی دادگاه حقوقی دراین مورد، در امر کیفری لازم الاتباع نیست.
- محدوده اختیار دادگاه در تقسیط مهریهآنچه در قانون مدنی به عنوان امکان قرار دادن مدت و یا اقساط جهت پرداخت مهریه پیش بینی شده است، مربوط به توافق طرفین در هنگام تعیین مهر بوده و ناظر به اختیار دادگاه در تقسیط مهریه به هنگام طلاق نیست. بنابراین دادگاه نمی تواند رأسا مهریه را بر این اساس تقسیط کند. عنوان: ادعای اعسار از پرداخت مهریه در دعوی طلاق از ناحیه زوج پیام: زوج نمی تواند ضمن طرح دعوی طلاق، دعوی اعسار از پرداخت مهریه را نیز مطرح کند. زیرا تقسیط مهریه منوط به مطالبه آن از ناحیه زوجه و صدور حکم نسبت به پرداخت آن است و پیش از آن، مهریه فاقد عنوان محکوم به بوده و غیرقابل تقسیط است.
- استحقاق زوجه به اجرت المثل ایام زوجیتاستحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل ایام زندگی مشترک منوط به تقدیم دادخواست طلاق توسط زوج نیست.
- اقرارنامه ابرا نحلهپرداخت نحله پس از رسیدگی و صدور گواهی عدم سازش بر ذمه زوج مستقر می شود؛ بنابراین اقرارنامه رسمی زوجه متضمن بذل کلیه حقوق مالی، منصرف از نحله است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشبا توجه به اینکه اجرت المثل و نحله دو مقوله جداگانه هستند و تعیین یکی از آنها، دیگری را منتفی نمی کند، لذا در صورت مطالبه هر دو آنها، دادگاه رسیدگی کننده مکلف است، نفیا یا اثباتا در خصوص هرکدام اظهار نظر کند -
- جمع اجرت المثل زوجه و شرط تنصیف داراییاجرت المثل ایام زوجیت و شرط تنصیف دارائی، با یکدیگر قابل جمع اند؛ زیرا حق زوجه نسبت به اجرت المثل در قانون تصریح شده و تنصیف دارایی نیز بر اساس توافق طرفین در عقد نکاح اعمال می شود.
- مسئول پرداخت هزینه کارشناسی جهت اعمال شرط تنصیفچنانچه تقاضای طلاق زوج ناشی از تخلف زن از وظایف خود یا سوء اخلاق وی نباشد، پرداخت هزینه کارشناسی مربوط به تعیین میزان دارایی زوج جهت اعمال شرط تنصیف، بر عهده زوج است و زوجه تکلیفی نسبت به آن ندارد.
- حدود اختیار دیوان عالی در رسیدگی به اجرت المثل و نحلهدر صورت صدور حکم نسبت به نحله و اجرت المثل به صورت توامان؛ حتی در فرض فرجام خواهی توسط زوجه و عدم فرجام خواهی توسط زوج، دیوان عالی می تواند نسبت به حذف نحله اقدام کند.
- تعدد اسباب در دعوای طلاقدر فرض تعدد اسباب دعوی در دادخواست وجلسه اول دادرسی؛ اصل عدم تداخل اسباب حاکم است؛ بنابراین هر یک از موارد (عسر وحرج- تخلف از شرط ضمن عقد) مستلزم اظهار عقیده است. عنوان: نقش قاضی مشاور زن در رای صادره از دادگاه خانواده پیام: در دادگاه خانواده، قاضی انشاء کننده رأی باید در دادنامه به نظر قاضی مشاور زن اشاره و چنانچه با نظر وی مخالف باشد با ذکر دلیل نظر وی را رد کند.
- ادعای بی اعتباری اقرارنامه در قالب دفاعدر درخواست طلاق از ناحیه زوج، اقرارنامه زوجه مبنی بر دریافت مهریه معتبر بوده و ادعای بی اعتباری آن توسط زوجه باید در مرجع قضائی صالح و در یک دعوی مستقل طرح شود.
- رابطه اجرت المثل و شرط تنصیف دارائیشرط تنصیف دارائی و اجرت المثل به دلیل مختلف بودن مبانی، شروط و قیود تحقق آنها قابل جمع هستند؛ بنابراین استحقاق زوجه نسبت به هر یک از حقوق مذکور موجب اسقاط حق دیگر نیست.
- نحوه تعیین میزان استحقاق زوجه در شرط تنصیف داراییتشخیص میزان استحقاق زوجه در خصوص شرط تنصیف دارایی با دادگاه است و در صورتی که رقم تعیین شده دقیقا معادل ارزش نصف دارائی زوج نباشد این امر از موجبات نقض رأی محسوب نمی شود.
- تاثیر محکومیت زوجه به رابطه نامشروع بر حقوق مالی ویاز آنجا که محکومیت زوجه به رابطه نامشروع، مصداق بارز سوء رفتار محسوب میگردد وی مستحق دریافت نحله نیست؛ ولی در خصوص اجرت المثل و نفقه ذیحق است.
- استفاده از عبارت احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق به جای صدور گواهی عدم امکان سازشدر صورتیکه در زمان تقدیم دادخواست طلاق از سوی زوجه، بر اساس قانون حمایت خانواده مصوب 1353، عنوان خواسته «صدور گواهی عدم امکان سازش»; تعیین شود اما در زمان صدور حکم به دلیل تغییر قانون حاکم، حکم به «احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق»; صادر شود، حکم صادره همچنان داخل در عنوان خواسته محسوب می شود.
- لزوم تعیین تکلیف نسبت به حقوق مالی زوجه در طلاققبل از صدور حکم طلاق بایستی نسبت به حقوق مالی زوجه تعیین تکلیف گردد.
- مطالبه اجرتالمثل در ایام زوجیتامکان مطالبه اجرت المثل در زمان تداوم زوجیت نیز وجود دارد.
- شمول شروط بنایی بر شرط فعلشرط بنایی منحصر به شرط صفت نیست بلکه شامل شرط فعل نیز می شود.
- حکم عده یائسه و نحله در مذهب حنفیدر مذهب حنفی زن یائسه هم باید عده نگه دارد و نحله نیز به زوجه تعلق نمی گیرد.
- رابطه نحله و اجرتالمثلنحله و اجرت المثل، مستقل از یکدیگرند و دادگاه می بایست نسبت به هر دو اظهارنظر نماید.
- احراز تعلق نحله به زوجهتعیین نحله هنگامی موضوعیت دارد که زندگی مشترک طرفین شروع شده و زوجه در منزل مشترک کاری انجام داده باشد.
- رابطه نحله و اجرتالمثلدر صورتی که شرایط مطالبه اجرت المثل وجود نداشته باشد، دادگاه باید در حکم مربوط به طلاق اقدام به تعیین نحله نماید.
۱۲