کسی که معامله میکند آن معامله برای خود آن شخص محسوب است مگر اینکه در موقع عقد خلاف آن را تصریح نماید یا بعد خلاف آن ثابت شود معذلک ممکن است در ضمن معامله که شخص برای خود میکند تعهدی هم به نفع شخص ثالثی بنماید.
ماده ۱۹۶ قانون مدنی
قانون مدنی › جلد اول - در اموال › کتاب دوم - در اسباب تملک › قسمت دوم - در عقود و معاملات و الزامات › باب اول - در عقود و تعهدات به طور کلی › فصل دوم - در شرایط اساسی برای صحت معامله › مبحث اول - در قصد طرفین و رضای آنها
آرای قضایی مرتبط
۱۲ مورد- عدم اشتراط شخصیت طرف به عنوان علت عمده عقد در عقود معاوضیچنانچه فردی با تضمین قراردادن سند ملک خویش و ضمانت از مدیون اصلی در قبال بدهی و تحویل خودرو، ضمن ارایه سند ملک خویش،کلیه مطالبات طلبکار را تضمین نموده باشد،امر موضوع عقد ضمان ظاهرا مشمول شرایط خصوصی قرارداد بوده و مسیولیت انجام تعهد به نحو تضامنی بر عهده ضامن و مضمون عنه میباشد.
- محدوده غرامات قابل مطالبه در فرض مستحقق للغیر بودن مبیعدر صورت مستحق للغیر درامدن مبیع، بایع باید ثمن مبیع را مسترد داشته و در صورت جهل مشتری به فساد از عهده غرامات وارده برآید. بنابراین بایع باید نسبت به جبران کاهش ارزش ثمن منحصرا و براساس تغییر شاخص سالانه تعیین شده از سوی بانک مرکزی بعنوان غرامات اقدام نماید و صدور رای مبنی بر استرداد ثمن به قیمت کارشناسی روز مبیع، خلاف قوانین و مقررات بوده و تخلف انتظامی محسوب می گردد.
- مصداق خروج حکم از محدوده خواستهدر صورتی که خواهان مابه التفاوت ثمن حین المعامله را تا زمان تقدیم دادخواست مطالبه کند، صدور حکم به پرداخت این مبلغ تا "زمان پرداخت وجه"، خارج از خواسته خواهان بوده و موجب نقض رای در دیوان عالی کشور می باشد.
- اعتبار وکالت سفیدامضاء در انتقال ملک رهنیاخذ وکالت توسط بانک در تاریخ پرداخت تسهیلاتشرط ابطال سند رسمی تنظیمی براساس وکالتنامهممنوعیت اخذ وکالتنامه سفید امضاء به موجب بخشنامه بانک مرکزی به فرض وجود آن، ناظر به تنظیم و رتق و فتق امور داخلی بانک ها بوده و در حدود قوانین مربوطه، ناسخ مقررات قانونی و موجب بی اعتباری وکالت سفیدامضاء در انتقال ملک رهنی نیست.-تایید شده (مبهم)اخذ اسناد وکالت ازسوی بانک از صاحبان اسناد تضمینی وترهینی در تاریخ پرداخت تسهیلات با هیچیک از مواد قانونی درتعارض نبوده و قانون ثبت درخصوص چگونگی استفاده از اسناد رهنی توسط طلبکاران جهت وصول مطالبات خود، اشاره ای به ممنوعیت اخذ وکالت از سوی طلبکاران ندارد.دعوی اعلام بطلان معامله و ابطال سند رسمی تنظیم شده براساس وکالت نامه، مستلزم ابطال سند وکالت نامه به عنوان مقدمه دعوی مذکور است و تا قبل از ابطال وکالت نامه قرار رد دعوی صادر خواهد شد.
- الزام به تنظیم سند رسمی در عقد معلقچنانچه قراردادی تحت عنوان عقد بیع فی مابین طرفین منعقد شود که قصد و اراده متعاملین در زمان انعقاد عقد تعیین تکلیف راجع به حق الوکاله وکیل به دلیل عدم نقدینگی باشد، این عقد، معلق بوده و مادامی که معلق علیه واقع نشود و وکیل دلیلی بر انجام موضوع وکالت ارایه ندهد، دعوی الزام به تنظیم سند رسمی که از آثار عقد است از ناحیه وی، قابلیت پذیرش نداشته محکوم به بطلان است.
- شرط استرداد وجه واریزی به حساب صرافیعلت تکلیف قانونگذار به استرداد وجه که به اشتباه و ناحق به حساب شخصی واریز شده است، داراشدن ناعادلانه است و اگر این علت وجود نداشته و بلکه مابه ازاء وجه دریافتی به درخواست واریزکننده از دارایی وی کسر و به حساب شخص دیگری واریز شده باشد، تکلیفی به استرداد وجود نخواهد داشت.-تایید شدهاگر واریز کننده به درخواست ثالث وجهی به حساب صرافی واریز و صرافی با توجه به عرف جاری در این نوع معاملات، بلافاصله ما به ازاء آن را به ثالث پراخت کند، اقدام صرافی در معامله و پرداخت مابه ازاء ارزی وجه واریزی به شخص معرفی شده امر متعارفی بوده و موجب ضمان وی نیست؛ بنابراین دعوی استرداد وجه به استناد دارا شدن ناعادلانه توسط واریزکننده محکوم به بطلان است.
- مطالبه خسارت تاخیر در تنظیم سند ملک توقیف شدهدر صورتی که ملکی توقیف شده باشد، هرچند که انتقال سند ممکن نیست، اما وجه التزام ناشی از تاخیر در انجام تعهد قابل مطالبه است
- صدور دستور موقت در مورد عین مرهونهدر رهن بودن سند مانع صدور دستور موقت مبنی بر بازداشت ملک و منع نقل وانتقال تا تعیین تکلیف و صدور حکم در ماهیت موضوع دعوا نیست.
- مهلت شرکت بیمه در پرداخت دیه و ضمانت اجرای آنشرکت های بیمه مکلفند پس از دریافت مدارک ظرف مدت 15 روز از تاریخ تشکیل پرونده نسبت به پرداخت 50 درصد دیه و خسارت زیان دیدگان اقدام و مابقی آن را نیز پس از صدور رای در وجه زیان دیده پرداخت نمایند. چنانچه شرکت بیمه در این پرداختها تاخیر نماید و نرخ دیه افزایش یابد، مکلف به پرداخت خسارت به میزان یوم الادا خواهد بود.
- تفاوت عمل حقوقی فسخ با تایید فسخاگر دادگاه به جای تایید فسخ، حکم بر فسخ قرارداد صادر کند، در اراده متعاملین دخالت کرده است و رای خارج از خواسته خواهان محسوب می شود.
- دعوای تایید فسخ قرارداددر صورتی که دادگاه، در دعوای تایید فسخ قرارداد، حکم به فسخ آن صادر نماید، به جهت تفاوت خواسته تایید فسخ با حکم فسخ (اعلامی بودن تایید فسخ و تاسیسی بودن حکم فسخ)، موضوع از مصادیق صدور حکم خارج از خواسته خواهان است.
- ماهیت حق کسب، پیشه و تجارت (سرقفلی)از آنجا که سرقفلی اماکن تجاری، امر مستقلی نبوده بلکه امری تبعی است که به تبعیت از قرارداد اجاره برای مستاجر ایجاد می گردد بنابراین در صورت عدم وجود قرارداد اجاره، سرقفلی و حق کسب، پیشه و تجارت نیز منتفی است. همچنین این حق تبعی مالی، مستقلا یا در قالب عقد بیع نمی تواند مورد معامله قرار گرفته و الزاما در قالب عقد اجاره قابل انتقال است.