آرای قضایی مرتبط با ماده 381
قانون مجازات اسلامی — ۴۵ مورد
مجازات قتل عمدی در صورت تقاضای ولی دم و وجود سایر شرایط مقرر در قانون، قصاص و در غیر اینصورت مطابق مواد دیگر این قانون از حیث دیه و تعزیر عمل میگردد.
- شرط صدور حکم محکومیت به حبس در قتل عمدیدر بزه قتل عمد، صدور حکم محکومیت متهم به حبس مشروط به اعلام رضایت اولیای دم و سقوط قصاص است.
- تقاضای قصاص از سوی قیمدر فرضی که اولیاء دم صغیر و فاقد ولی هستند، کسب تکلیف از دادستان در خصوص تقاضای قصاص ضروری بوده و تقاضای قصاص از سوی قیم قابل پذیرش نیست.
- مباشرت و تسبیب در فرض مرگ ناگهانی و ناشی از اصابت ضربه به نقاط حساس بدنقتل در اثر تیراندازی به اندام تحتانی با قصد ترساندن و تنبیه مقتول، مصداق قتل شبه عمد است.
- شرط تحقق بزه معاونت در جرمتحقق بزه معاونت درجرم، منوط به داشتن وحدت قصد با مباشر و عدم شرکت در عملیات اجرایی جرم است.
- مفهموم تداخل جنایاتتداخل جنایات در جایی است که با یک ضربه چند جنایت ایجاد شده و هر یک به تنهایی دیه خاص خود را دارد و در فرضی که ضربات متعدد باشد، تداخل جنایات مصداق پیدا نمی کند.
- انتخاب وکلای تسخیری متعدد در یک پروندهانتخاب وکلای تسخیری متعدد در یک پرونده، فاقد وجاهت قانونی است.
- تعیین وکلای تسخیری متعدد در یک پروندهتعیین وکلای تسخیری متعدد در یک پرونده، فاقد وجاهت قانونی است.
- حکم قتل در صورت تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروعچنانچه در دفاع مشروع منجر به قتل،اصل دفاع احراز شود،تجاوز از شرایط قانونی دفاع مشروع،موجب تحقق ضمان بوده و مثبت قتل عمدی موجب قصاص نیست.
- تفاضل دیه در فرض قتل دو زن توسط یک مردچنانچه مردی دو زن را به قتل برساند و اولیای دم متفقا تقاضای قصاص نمایند، لزومی به پرداخت تفاضل دیه نیست.
- دامنه مسیولیت جانی در جراحاتجانی نسبت به آسیب هایی که توسط پزشک و به منظور درمان عضو مجروح مجنی علیه، پدید آمده است و رابطه سببیت مستقیم با رفتار وی ندارد، فاقد مسیولیت است. عنوان: تقاضای قصاص توسط قیم صغیر پیام: اگر در بزه قتل عمد،ولی دم صغیر بوده و ولی قهری نداشته باشد،ولی او مقام رهبری یا مقام ماذون از سوی ایشان است که اختیار تقاضای قصاص یا گذشت از آن را دارد و قیم ولی دم صغیر نمی تواند از جانب وی تقاضای قصاص کند.
- ادعای عدم آگاهی نسبت به نوعا کشنده بودن عملادعای عدم آگاهی فرد نظامی آموزش دیده، نسبت به کشنده بودن عمل شلیک با اسلحه پذیرفته نیست.
- پرداخت تفاضل دیه برای قصاصدر بزه قتل عمد،اگر قاتل بدوا حق خود را مبنی بر اخذ فاضل دیه اسقاط نموده و بعدا دوباره آن را تقاضا نماید، اولیای دم مکلف به پرداخت هستند.
- عدم اخذ آخرین دفاع از متهمعدم اخذ آخرین دفاع از متهم در جلسه رسیدگی،موجب نقض رای در دیوان عالی کشور است.
- عدول سوگند خورندگان در قسامهعدول از سوگند چند نفر از افراد ادا کننده سوگند در قسامه،پس از قطعیت رای صادره،به عنوان واقعه جدید موجب تجویز اعاده دادرسی است.
- قتل با شلیک گلوله به کشاله رانقتل با شلیک گلوله به کشاله ران که کشنده بودن آن عرفا شناخته شده نیست، از مصادیق بزه قتل عمد محسوب نمی شود.
- ضمانت اجرای عدم رعایت تناسب در دفاعدر صورت احراز اصل دفاع، عدم رعایت تناسب در دفاع با خطر ایجادشده، موجب محکومیت متهم به تعزیر و پرداخت دیه است.
- ادعای متهم مبنی بر مستحق قتل بودن مقتولدر صورت ادعای متهم مبنی بر مستحق قتل بودن مقتول، دادگاه رسیدگی کننده می بایست بدوا به ادعای مذکور رسیدگی و نفیا یا اثباتا در این خصوص اظهارنظر نماید.
- تاثیر فقدان شرایط قانونی شهادت بر اعتبار رایچنانچه مبنای رای دادگاه صرفا شهادت شهود نبوده باشد، ادعای فقدان شرایط شهادت موجب بی اعتباری رای صادره نیست.
- تاثیر مصرف اختیاری مواد روانگردان در مسیولیت مرتکب جرمبی ارادگی حاصل از مصرف اختیاری مواد روان گردان، مانع از مسیولیت مرتکب جرم نیست؛ مگر این که ثابت شود مرتکب حین ارتکاب جرم به طور کلی مسلوب الاختیار بوده است
- مجازات ممسک در قتلمجازات ممسک در قتل، حبس ابد می باشد .
۱۲