نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۰۳۸ مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۰۱

وفق ماده۱۲۶ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ و اصلاحی۱۳۹۴ در جرایم موضوع بند»الف « ماده ۳۰۲ این قانون و همچنین هنگام معاینه اجساد، بازپرس مکلف است شخصا و در اسرع وقت حضور یابد و همچنین وفق ماده۹۴ از همین قانون، تحقیقات مقدماتی باید به سرعت و به نحو مستمر انجام شود و ایام تعطیل :مانع انجام آن نیست ۱ - با توجه به نص ماده۱۲۶ و تصریح مقنن به واژه بازپرس در این ماده، آیا دادیار در صورت وجود بازپرس می تواند بر سرص حنه قتل یا فوت مشکوک به هر نحوی جهت معاینه جسد حضور یابد؟ ۲ - در حوزه های قضایی که به تعداد کافی بازپرس وجود دارد، آیا دادیاری که به عنوان قاضی کشیک انجام وظیفه می کند، آیا می تواند بر سر صحنه قتل یا فوت مشکوک حضور یابد؟ ۳ - در فرضی که بازپرس به تعداد کافی در حوزه قضایی وجود دارد لیکن هنگام کشیک از حوزه قضایی خارج شده باشند، آیا دادیاری که به عنوان کشیک انجام وظیفه می کند می تواند برای معاینه جسد اعم از قتل یا فوت مشکوک در صحنه حاضر شود؟ در صورتی که معاینه جسد توسط دادیار کشیک امکان پذیر نباشد، با توجه ب ه ت صریح مقنن در ماده۱۲۶ قانون آیین دادرسی کیفری، آیا دادستان باید احدی از بازپرسان را به عنوان قاضی کشیک قتل تعیین کند تا در وقت کشیک صرفا بازپرس در خصوص قتل یا فوت مشکوک جهت معاینه جسد در صحنه حاضر شود؟

۱ و۲ و۳ - چنانچه جرم ارتکابی مستوجب یکی از مجا زات های مقرر در ماده۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ باشد، تحقیقات الزاما باید توسط بازپرس صورت گیرد و دادستان، معاون وی یا دادیار قانونا مجاز به انجام تحقیقات این جرایم نیستند؛ لذا تعیین بازپرس به عنوان قاضی کشیک ضروری است و مفاد مواد ۴۷ )ذکر قاضی کشیک در کنار دادستان( و۹۴ )ایام تعطیل مانع انجام تحقیقات مقدماتی نیست( و۱۲۶ )حضور بازپرس در اسرع وقت برای معاینه جسد در جرایم موضوع بند»الف « ماده۳۰۲ ( و۱۸۶ )تصریح به قاضی کشیک( قانون آیین دادرسی کیفری موید ضرورت انجام وظیفه بازپرس به عنوان قاضی کشیک د ر خ ارج از ساعات اداری و ایام تعطیل است. در جرایم مستوجب مجازات های مقرر در ماده۳۰۲ قانون یادشده، در صورت عدم حضور بازپرس یا معذور بودن وی از انجام وظیفه و عدم دسترسی به بازپرس دیگر، در اوقات اداری یا کشیک، باید مطابق تبصره ماده۹۲ قانون یادشده اقدام شود؛ ولی این امر مانع اعمال مقررات ماده۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ توسط دادستان )و یا با رعایت ماده۸۸ توسط دادیار کشیک( در جرایم مشهود موضوع بندهای»الف« ، »ب« ، »پ « و»ت « ماده۳۰۲ قانون یادشده نیست و اعمال مقررات ماده۷۷ نیز صرفا ناظر به اوقات کشیک ن بوده و در اوقات اداری نیز در صورت وجود شرایط اعلام شده در ماده، قابلی ت اعمال را دارد و دادستان )یا دادیار( تنها در جرایم فوق الذکر تا پیش از حضور و مداخله بازپرس )و یا دادرس جانشین بازپرس( باید اقدامات لازم را برای حفظ آثار و علایم، جمع آوری ادله وقوع جرم و جلوگیری از فرار .و مخفی شدن متهم معمول دارند