نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۳۰۲ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۶

در پرونده اجرایی، محکوم علیه به پرداخت وجه در حق محکوم ،له محکوم است؛ در راستای اجرای حکم ملکی از ناحیه شخص ثالث جهت وصول محکوم به معرفی شده و پس از توقیف و برگزاری مزایده و انجام تشریفات آن به برنده مزایده واگذار و سند نیز به نام ایشان منتقل شده است. پس از انتقال سند، ملک را به شخص دیگری واگذار و سند به نام آن شخص انتقال یافته است. از طرفی محکوم علیه نسبت به رای اعاد ه دادرسی نموده است که در اثر آن به موجب دادنامه صادره از شعبه دیوان عالی کشور دادنامه های منتهی به صدور اجراییه نقض و حکم بر بی خواهان بدوی صادر شده است؛ متعاقب آن محکوم علیه دادخواست ابطال اجراییه و ابطال سند انتقال اجرایی تقدیم دادگاه کرده است و دادگاه پس از رسی دگی، مستفاد از ماده۳۹ قانون اجرای احکام مدنی مصوب۱۳۵۶ ،که در صورت بلااثر شدن حکمی که به موقع اجرا گذاشته شده عملیات اجرایی به دستور دادگاه به حالت قبل از اجرا برمی گردد؛ اقامه دعوا را محمول بر صحت ندانسته و به استناد ماده۲ قانون آیین دادرسی دادگاه های ع مومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ ، قرار عدم .استماع دعوا صادر کرده است؛ رای صادره در دادگاه تجدید نظر تایید و قطعی شده است با عنایت به مراتب فوق، آیا واحد اجرای احکام مدنی می تواند مبادرت به ابطال سند انتقال اجرایی نماید و یا آن که مستفاد از ماده۴ قانو ن اجرای احکام مدنی مصوب۱۳۵۶ واحد اجرای احکام مدنی مواجه با تکلیفی در این خصوص نیست؟ آیا مطابق ماده۳۹ قانون یادشده محکوم به عین معین بوده و استرداد آن ممکن نیست و دادورز )مامور اجرا( باید مثل یا قیمت آن را وصول کند؟ آیا باید مثل یا قیمت را از برنده مزایده وصول کرد یا اشخاص و ایادی بعدی که ملک به آن ها انتقال یافته است؟ در صورتی که بتوانیم قیمت را از برنده مزایده وصول کنیم، آیا او نیز می تواند به ایادی بعدی رجوع کند؟ آیا مستلزم تقدیم دادخواست است و یا این که مستقیما از طریق اجرای احکام مدنی قابل اجرا خواهد بود؟ خسارات وارده به خریدار و ایادی بعدی چگونه و توسط کدام مرجع قابل جبران خواهد بود؟ آیا می توان خسارت وارده را از خواهان بدوی مطالبه کرد؟

اولا، با توجه به اطلاق ماده۳۹ قانون اجرای احکام مدنی مصوب۱۳۵۶ که در هر حال اجازه اعاده به وضع سابق را داده و نظر به عام بودن این اجازه، کلیه اقداماتی که در جهت اجرای حکم صورت گرفته را زایل می سازد؛ بنابراین در فرض سوال که خریدار بعد از مزایده مال را به دیگری انتقال داده است، از آن جا ک ه اسناد بعدی انتقال متکی بر سند انتقال اجرایی است، وفق ماده۳۹ قانون یادشده با دستور قاضی اجرای احکام، اسناد انتقالی باطل و عملیات اجرایی اعاده می.شود ثانیا، طرح دعوای مطالبه خسارت از سوی خریدار یا ایادی بعدی تابع عمومات مقررات آیین دادرسی مدنی و قوانین ماهوی دعوای مسوولیت مدنی و خسارت در مرجع ذی.صلاح خواهد بود ثالثا، با توجه.به پاسخ بند الف، پاسخ به دیگر موارد استعلام منتفی است