نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۳۸۴ مورخ ۱۴۰۰/۰۶/۱۶

خواهان جهت اثبات ادعای مالی )استرداد لوازم و کالا( در دادخواست تقدیمی به شهادت شهود استناد می ک ند؛ در جلسه اول دادرسی اظهارات طرفین اخذ و خوانده منکر مورد ادعا می شود و قرار استماع شهادت شهود صادر و در جلسه دوم دادرسی اظهارات شهود خواهان اخذ می شود؛ خواهان با اطلاع از این موضوع که اظهارات شهود جامع و کامل نیست، اتیان سوگند توسط خود جهت اثبات مورد ادعا و خوانده نیز اتیان سوگند توسط خود جهت برایت ذمه خویش را درخواست می.کنند الف- با عنایت به این که اصولا دادگاه نباید به ادله و اسبابی که اصحاب دعوی خارج از مواعد مقرر به دادگاه اعلام می کنند، توجه کند، آیا بایددادگاه به درخواست اتیان سوگند خواهان و خوانده که در جلسه د وم دادرسی مطرح می شود ترتیب اثر دهد؟ ب- در صورت پذیرش درخواست اتیان سوگند، آیا باید قرار اتیان سوگند و اجرای اتیان سوگند نسبت به خواهان و خوانده با توجه به درخواست هر یک از آنان از دادگاه صادر و اجرا شود یا این که وفق قاعده » البینه علی المدعی و الیمین علی من انکر « صرفا باید قرار اتیان سوگند نسبت به خوانده جهت برایت ذمه وی صادر و اجرا شود؟ ج- آیا دادگاه می تواند قرار اتیان سوگند خواهان و خوانده را صادر و سپس این قرار را اجرا کند و در نهایت در رای صادره وفق قاعده فقهی مذکور به فقدان ارزش اثباتی سوگند خواهان اشاره و تصمیم مقتض ی صادر کند یا این که باید از سوگند دادن خواهان امتناع کند؟

الف- با توجه به این که طبق ماده۱۳۳۵ قانون مدنی توسل به قسم وقتی ممکن است که دعوای مدنی نزد حاکم به موجب اقرار یا شهادت یا علم قاضی بر مبنای اسناد یا امارات ثابت نشده باشد و با در نظر گر فتن این که ماده۲۸۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ به متقاضی سوگند اجازه داده است درخواست کتبی یا شفاهی خود را تا پایان دادرسی تقدیم دادگاه کند، لذا دادگاه باید درخواست سوگند را بررسی کرده و مطابق مقررات ق انونی عندالاقتضاء با صدور قرار اتیان سوگند و اجرای .تشریفات مربوط به آن رای خود را صادر کند ب- در فرض سوال درخواست اتیان سوگند از سوی خوانده منتفی است و صرفا در صورت توجه سوگند به او می تواند اتیان سوگند را به طرف مقابل رد کند؛ لذا دادگاه به درخواست خواها ن قرار اتیان سوگند توسط خوانده را صادر و در صورت رد سوگند از سوی خوانده به خواهان، صدور قرار مجدد ضرورتی نداشته و خواهان می.تواند سوگند یادکند ج- با توجه به بند»ب« .، پاسخ به این پرسش منتفی است