لاولکس پرسش
نظر به این که پیمانکار در زمینه ارایه خدمات و خدمات فنی به مقاطعه دهنده )کارفرما( فعالیت دارد، قانونگذار در ماده۲ قانون نظام صنفی مصوب۱۳۸۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی پیمانکار را فرد صنفی شناخته و مطابق ماده۱۷ این قانون وی را مکلف به رعایت ایمنی و حفاظت ف نی بر اساس قوانین و مقررات جاری کشور داشته است. همچنین مطابق بند»ز « ماده۳۷ .قانون یادشده بر عهده مجامع امور صنفی است برابر ماده۹ آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری مصوب۱۳۸۹/۳/۵ کارفرمای موضوع این آیین نامه، صلاحیت نظارت بر ایمنی پیمانکار را دارد؟
پاسخ
اولا، با توجه به تعریف»فرد صنفی « در ماده۳ قانون نظام صنفی مصوب۱۳۸۲ ،با اصلاحات و الحاقات بعدی پیمانکار موضوع استعلام در صورت وجود شرایط مقرر در این ماده، از مصادیق تعریف مذکور تلقی می شو د؛ در هر صورت تعیین مصداق با مرجع قانونی ذی .ربط است ثانیا، چنان چه در فرض استعلام، پیمانکار مطابق تعریف مذکور در ماده۲ قانون کار مصوب۱۳۶۹ ، کارفرما محسوب شود، تطبیق عنوان»فرد صنفی « موضوع ماده۲ قانون نظام صنفی مصوب۱۳۸۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی وی را از شمول قانون کار خارج نمی کند، زیرا با توجه به مواد۱ و۸۵ قانون کار مصوب۱۳۶۹ ، رعایت دستور العمل های ایمنی مصوب شورای عالی حفاظت فنی برای کلیه کارگاه ها، کارفرمایان، کارگاه ها و کارآمو زان الزامی است و لذا مشمول قانون نظام صنفی در صورتی که مشمول قانون کار )به عنوان کارفرما( نیز باشد، ملزم به رعایت موازین ایمنی یادشده است و ماده۱۷ ق انون نظام صنفی نیز افراد صنفی را مکلف به اجرای قوانین و .مقررات جاری کشور )از جمله مقررات حفاظت فنی( دانسته است ثالثا، با لحاظ تعریف مذکور در ذیل فصل اول آیین نامه ایمنی امور پیمانکاری مصوب۵/۳/۱۳۸۹ وزیر وقت کار و امور اجتماعی، منظور از کارفرما در آیین نا مه مزبور، مقاطعه دهنده است. مستفاد از مواد۱ و۵ قانون کار مصوب۱۳۶۹ اصولا مقررات این قانون و آیین نامه های آن، ناظر بر کارفرمایان، کارگران و کارگاه هایی است که در مواد۲ ، ۳ و۴ قانون مزبور دارای تعریف مشخص قانونی می باشند و شمول موازین یادشده بر دیگر اشخا ص نظیر مقاطعه دهنده تنها در موارد منصوص نظیر مقررات ماده۱۳ قانون کار امکان پذیر است؛ بنابراین، ایجاد تکالیف قانونی در آیین نامه های اجرایی قانون کار برای مقاطعه دهنده در زمینه نظارت بر اجرای مقررات ایمنی از سوی مقاطعه کار )که مشمول تعریف کارفرما مذکور در ماده۳ قانون کار است(، صرفا در مواردی است که این قانون مقرر داشته است. بر این اساس، در فرض استعلام تکلیف مقاطعه دهنده مبنی بر نظارت بر اجرای مقررات ایمنی از سوی پیمانکار در محدوده ماده۱۳ قانون، کار مصوب۱۳۶۹ قابل اعمال است. بدیهی است این امر نافی تکالیف قانونی ادارات بازرسی کار ذی ربط بر نظارت بر اجرای صحیح مقررات قانون کار و آیین نامه ها و دستورالعمل های مربوط به حفاظت فنی در کارگاه ها بر اساس بند»ب « ماده۹۶ .این قانون نخواهد بود