نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۵۳۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۸/۰۳

فردی به اتهام ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از عدم رعایت نظامات غیابا به پرداخت دیه محکوم و پرونده بعد از قطعیت حکم به اجرای احکام ارسال شده است. در مرحله اجرا، دسترسی به متهم ممکن نشده و با اعمال ماده۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، به اموال متهم هم دسترسی پیدا نشده و نهایتا اجرای احکام در راستای ماده۴۷۴ پرونده را به دادگاه ارسال نموده است. آیا می شود بیت المال را محکوم کرد؟ در فرض مثبت بودن پاسخ، دادگاه با عودت از وزارت دادگستری به عنوان نماینده ، در چه صورتی می تواند حکم به محکومیت بیت. المال صادر کند؟

در فرض پرسش که به محکوم ،علیه غیابی در مرحله اجرای حکم دسترسی حاصل نشده است، چنانچه علت عدم دسترسی متواری بودن محکوم علیه باشد، مطابق ماده۴۷۴ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ باید بدوا دیه از مال وی پرداخت شود و در صورت عدم کفایت یا عدم دسترسی به اموال محکوم علیه، وصول دیه از محل بیت المال با رعایت مقررات قانونی مربوط نظیر مواد۸۵ و۳۴۲ )تبصره( قانون آیین دادرسی کیفری امکان پذیر است؛ بنابراین در فرض پرسش، به صرف محکومیت غیابی متهم به پرداخت دی ه، امکان برداشت )وصول( آن از محل بیت المال به دلیل عدم دسترسی به محکوم علیه وجود ندارد و باید تشریفات قانونی در این خصوص نظیر طرح دعوی به طرفیت دستگاه دولتی ذی ربط .رعایت شود