لاولکس پرسش
همان گونه که واقفید از جمله وظایف اصلی این وزارتخانه به استناد قانون اهداف و وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دیگر مقررات صدور مجوز انتشار و عرضه محتوا و انجام فعالیت های فرهنگی و هنری است؛
صنوفی که برای اخذ مجوز اقدام می کنند؛ مانند ناشر کتاب، تهیه کنند ه اثر موسیقی و تهیه کننده اثر سینم ایی حسب مورد قراردادهای خود با نویسنده، خواننده، کارگردان را به همراه دیگر مدارک به این وزارت ارایه می کنند. در این نوع قراردادها غالبا کلیه حقوق به متقاضی مجوز واگذار شده و اخذ مجوزهای لازم برای انتشار و اجرای اثر نیز بر عهده وی نهاده شده است؛ برای مثال یک خواننده تمامی حقوق آثار تولیدی خود به همراه انحصار اخذ مجوز برای آثار خود را به تهیه کننده یا ناشر موسیقی یا مدیر برنامه خود برای چند سال یا مدت مشخص واگذار می کند. در برخی موارد به دلیل اختلاف بین طرفین برای نمونه تهیه کننده و خواننده راسا یا مستقیم برای اخذ مجوز اقدام می کند و طرف مقابل نیز به استناد قرارداد خواهان عدم صدور مجوز برای خواننده تا پایان مدت .قرارداد است. این قراردادها که به صورت عادی است و اکثرا هم در چارچوب مشخص و منسجمی قرار ندارند مورد تردید یا انکار طرف قرارداد هم نیست و تنها به دلیل اختلاف به وجود آمده اجرای قرارداد مختل شده است و طرف معترض ضمن مراجعه به وزارت متبوع خواهان اخذ مجوز لازم برای تولید، انتشار یا عرضه اثر بر خلاف قرارداد خود است در این شرایط متقاضی معترض درصدد اعمال فشار و شکایت از رای و زارتخانه بابت صدور مجوز برای خود مانند برگزاری کنسرت نمایش فیلم و مدعی نقض قانون توسط این وزارتخانه در صورت عدم صدور مجوز تحت عناوینی چون ممانعت از حق است و طرف دیگر قرارداد نیز ضمن اعلام رسمی و کتبی خواهان عدم صدور مجوز برای متقاضی به دلیل واگذاری حق مزبور به موجب قرارداد منعقده می شود و حتی تهدید به شکایت از باب معاون ت در جرم فروش مال غیر و نظایر آن و اخذ خسارت می.کند با توجه به این که از یک سو ارایه درخواست صدور مجوز حق هر شهروند است و از سوی دیگر احترام به حقوق مالکانه اشخاص نیز الزامی است؛ همچنین نهاد صدور مجوز نقش و تعهدی در این قراردادها نداشته و ماموریتی هم در رسیدگی به اختلافات حقوقی بین اشخاص خصوصی ندارد، آیا در صورت صدور مجوز برای واگذارکننده حقوق که به موجب قرارداد حق دریافت مجوزی را که برای اثرش می خواهد به غیر واگذار کرده است، از سوی دولت یا نهاد صدور مجوز که در انعقاد قرارداد خصوصی بین افراد نقشی نداشته؛ اما از آن مطلع شده و طرفین نیز به صحت قرارداد اقرار دارند، مسیوولیت حقوقی یا کیفری متوجه دولت یا نهاد صدور مجوز خواهد بود؟
برای تببین بیشتر موضوع تصویر یک نمونه قرارداد بین خواننده و تهیه کننده پیوست است که خواننده با وجود پذیرش قرارداد و تعهدات آن راسا برای اخذ مجوز اقدام کرده و آن را از حقوق شهروندی خود می داند و از آن سو تهیه کننده به استناد ماده۱ و تبصره ماده۴ قرارداد معتقد است خواننده با انعقاد قرارداد و پذیرش مفاد آن نمی تواند راسا برای اخذ مجوز انتشار و اجرای آثار اقدام کند و صدور مجوز به نام خو اننده اقدام غیر قانونی و .موجب خسارت و در نتیجه طرح دعوا علیه این وزارتخانه خواهد بود
پاسخ
اولا، تشخیص این که شرط مندرج در قرارداد مبنی بر واگذاری استفاده از حقوق مادی راجع به انتشار، عرضه محتوا و نیز اخذ مجوز های لازم برای انتشار و اجرای اثر، مستلزم سلب یا عدم سلب حقوق مادی دارنده اثر است یا خیر؛ امری است موضوعی که حسب مورد و بر اساس ماهیت و مفاد توافق طرفین و حدود اراده ایشان متفاوت است و نمی توان در حکمی کلی این گونه توافقات را مستلزم سلب حقوق مادی پدید.آورنده اثر دانست ثانیا، وفق ماده۵ قانون حما یت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان مصوب۱۳۴۸، پدید آورنده اثرهای مورد حمایت این قانون می تواند استفاده از حقوق مادی خود را در کلیه موارد؛ از جمله بند های هفت گانه مذکور در این .ماده به غیر واگذار کند ثالثا، در قرارداد هایی که تمامی حقوق از جمله اخذ مجوز ه ای لازم برای انتشار، عرضه محتوا و اجرای اثر به فرد دیگری واگذار شده است؛ تا زمانی که بر این گونه قرارداد ها حسب مورد توسط مراجع صالح خدشه وارد نشده است، اصل بر صحت و لزوم مفاد قرارداد است و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در حدود مفاد قرارداد اقدام می کند و .به صرف عدم صدور مجوز برای فرد واگذارکننده حقوق، مسوولیتی متوجه آن وزارتخانه نخواهد بود