نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۹۵۲ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۱۴

شخص»الف « مبلغی را با شرط پرداخت سود ماهیانه به شخص»ب«، از ایشان دریافت می کند آیا در صورت تحقق جرم ربا، شخص»الف «می تواند تحت این عنوان شکایت کیفری علیه شخص»ب «طرح کند؟

اگر ربادهنده مضطر و مشمول تبصره۲ ماده۵۹۵ قانون مجازات اسلامی باشد، چون از مجازات معاف است می تواند شاکی خصوصی واقع شود و علاوه بر درخو است مجازات ربا گیرنده، خسارات وارده و ضرر و زیان ناشی از جرم را مطالبه کند؛ اما اگر بدون اضطرار ربا داده باشد، به صراحت ماده۵۹۵ قانون مرقوم مجرم است و همان مجازاتی را دارد که رباگیرنده خواهد داشت. در این صورت او شاکی خصوصی محسوب نمی شود؛ زیرا شاکی خصوصی ک ،سی است که از وقوع جرم ارتکاب یافته به وسیله غیر، متضرر شده باشد و در مورد بحث ربادهنده بدون اضطرار اقدام به ارتکاب جرم و ضرر خود کرده است و از این جهت از تعریف شاکی خصوصی خارج است؛ مضافا بر این که، اگر او را شاکی خصوصی بدانیم، باید اجازه دهیم که ضرر و زی ان وارده را اعم از مادی و معنوی مطالبه کند و این با روح قانون که ربادهنده و رباگیرنده را در یک ردیف قرار داده است مغایر .است