۲- محدوده تحقق عسر و حرج در زندگی مشترک۳- تحقق عسر و حرج در فرض رفتار متقابل زوجین۱- تحقق عسر و حرج به جهت افتراء به بستگان زوجه

## رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9409987410600788 شماره دادنامه : 9509970907500171 شعبه : شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/03/18-13:00 قاضی : جعفر قدیانی قاضی : مرتضی شریفی قاضی : سیدمحمود تولیت خلاصه جریان پرونده در مورخه 94/7/16 آقای س. ن.ن. به وکالت از خانم ر. الف.ن. فرزند غ. با تقدیم دادخواست به طرفیت آقای سید الف. ه. فرزند س. به خواسته تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به دلیل عسر و حرج طرح دعوی نموده و اعلام کرده زوج بنا به گفته موکل دارای سوء رفتار بوده و موید آن دادنامه هایی است که تقدیم می گردد. 1- دادنامه شماره 123 - 94/2/15 صادره از شعبه 102 دادگاه یاسوج که آقای الف. ه. به اتهام توهین به زوجه به 70 ضربه شلاق محکوم گردیده و طی دادنامه صادره از شعبه 3 تجدیدنظر استان قطعیت یافته است. 2- طی دادنامه 115 - 93/11/13 شعبه 102 دادگاه یاسوج الف. ه. به اتهام افتراء موضوع شکایت پیروز تقوی به چهل ضربه شلاق محکوم گردیده است. 3- به موجب شماره 128 مورخه 93/10/3 شعبه 5 دادیاری دادسرای یاسوج نسبت به اتهام خانم ر. ه. دایر بر سقط جنین موضوع شکایت الف. ه. قرار منع تعقیب صادر گردیده است. 4- اوراق 2 الی 27 پرونده پیوست دادخواست همگی حکایت از پیامهای توهین آمیزی است که توسط زوج صادر گردیده است. همچنین زوج نیز طی لایحه ای دادنامه هایی ارایه داده که حکایت از اختلاف طرفین و طرح دعاوی و شکایت علیه یکدیگر می باشد - 1 - طی دادنامه مورخه 93/7/7 شعبه 4 دادگاه یاسوج زوجه محکوم به تمکین شده است 2- طی دادنامه مورخه 93/7/5 شعبه 6 یاسوج زوجه محکوم به ثبت واقعه ازدواج گردیده 3- طی دادنامه مورخه 93/8/4 شعبه 101 دادگاه یاسوج زوجه از اتهام فریب در ازدواج تبریه گردیده است. 4- طی دادنامه مورخه 94/4/7 شعبه 6 یاسوج دعوی فسخ نکاح زوجه علیه زوج به دلیل فریب در ازدواج رد گردیده است. دادگاه در مورخه 94/8/27 تشکیل جلسه داده است. وکیل خواهان و خوانده حضور یافته اند. وکیل خواسته را بشرح دادخواست اعلام نموده است. خوانده پاسخ داده من مشکلی با همسرم ندارم. فقط می خواهند فشار بیاورند تا من طلاق بدهم. در مورد توهین در واتساب مخاطب من همسرم نبوده است. دادگاه طرفین را به داوری ارجاع نموده داوران طی نظریه مورخه 94/9/28 (ص 119 پرونده ) اعلام کرده اند با توجه به عدم اعتماد بین طرفین و خانواده ها امکان سازش وجود ندارد. لیکن داور زوج اظهار داشته زوج می گوید همسرم را دوست دارم و طلاق نمی دهم. شعبه ششم دادگاه حقوقی یاسوج با ختم دادرسی به موجب دادنامه شماره 1140 مورخه 94/10/17 با استناد به محکومیت زوج به اتهام توهین و افتراء و عدم ثبت واقعه نکاح دایم و احراز سوء رفتار زوج و عسر و حرج ناشی از آن حکم به طلاق صادر نموده است. زوجه در این پرونده حقوق مالی درخواست نکرده است. آقای ب. ع. به وکالت از الف. ه. نسبت به دادنامه اعترض نموده و شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویر احمد به موجب دادنامه شماره 1518 مورخه 94/12/12 با رد اعتراض دادنامه بدوی را تایید نموده است. آقای ب. ع. به وکالت از زوج پس از ابلاغ دادنامه در مهلت قانونی با تقدیم دادخواست فرجامخواهی نموده که لایحه تقدیم وکیل فرجامخواه و پاسخ وکیل فرجامخوانده در زمان شور قرایت می گردد. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش آقای سید محمود تولیت عضوممیز و اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره 001518 - 94/12/12 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه فرجامخواهی آقای سید الف. ه. با وکالت ب. ع. نسبت به دادنامه شماره 1518 مورخه 94/12/12 صادره از شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویر احمد که به موجب آن با تایید دادنامه بدوی صادره از شعبه ششم دادگاه حقوقی یاسوج با احراز عسر و حرج فرجامخوانده خانم ر. الف.ن. حکم طلاق با الزام زوج صادر گردیده وارد و موجه می باشد. زیرا احراز عسر و حرج زوجه به لحاظ محکومیت زوج به اتهامات توهین و افتراء و عدم ثبت واقعه نکاح صورت گرفته درحالیکه اولا محکومیت زوج به اتهام توهین آن هم بعد از ترک زندگی مشترک توسط زوجه بوده که صرفنظر از صحت و سقم آن زوجه مدعی توهین از طریق پیامک تلفنی است ثانیا اینکه صرفنظر از عدم ثبت واقعه نکاح در مرحله اول زوج متعاقبا مجبور به طرح دعوی به طرفیت زوجه برای ثبت ازدواج گردیده و با عدم حضور زوجه نکاح ثبت گردیده و لذا این موضوع نشانگر رفتار هر دو طرف برای عدم ثبت واقعه ازدواج است. و با فرض ثبت رسمی آن و اخذ سند ازدواج توسط زوج که ارایه گردیده این موضوع و یا توهین از طریق پیامک نمی تواند از مصادیق عسر و حرج برای زندگی مشترک تلقی گردد . ثالثا اینکه محکومیت زوج به اتهام افتراء نسبت به دایی زوجه چه ارتباطی به سوء رفتار زوج با همسرش دارد که از مصادیق عسروحرج ذکر شده ، درحالیکه این مطلب یک واقعه خارج از زندگی مشترک زوجین است. رابعا نسبت به ادعای زوج از جهت سقط جنین صرف نظر از اینکه قرار منع پیگرد نسبت به زوجه صادر گردیده لیکن پزشک معالج دکتر بنفشه تاج بخش در مورخه 93/4/15 باردار بودن زوجه را تایید نموده است. اما نسبت به اینکه تکلیف حمل علیرغم تایید آن توسط پزشک روشن نگردیده و دادگاه نسبت به این موضوع هیچگونه تحقیقی انجام نداده است. و پرونده از این جهت ناقص می باشد. خامسا اینکه توهین و ادعای عدم ثبت واقعه ازدواج بعد از ترک زندگی مشترک توسط زوجه صورت گرفته و دلیلی بر اینکه در زمان زندگی مشترک سوء رفتار وجود داشته نیز ارایه نگردیده است. لذا با توجه به مراتب ذکرشده و نقص موجود مستندا به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و جهت رسیدگی به شعبه صادرکننده رای منقوض ارجاع می گردد. شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور رییس: جعفر قدیانی عضو معاون: مرتضی شریفی عضو معاون: سید محمود تولیت فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رای