عسر و حرج زوجه به دلیل عقب ماندگی ذهنی زوج

## رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9309985840501008 شماره دادنامه : 9509970910000231 شعبه : شعبه بیست و هفتم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/03/25-15:06 قاضی : مرتضی فاضل قاضی : عزیز اله رزاقی خلاصه جریان پرونده پیرو گزارش دادنامه شماره 319 - 94/4/14 این شعبه دیوانعالی کشور که از تکرار آن خودداری می شود خانم ف. راد برجی با تقدیم دادخواستی بطرفیت آقای الف. ر. بخواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بعلت اختلالات روحی زوج و سوء رفتار بر اثر عقب ماندگی ذهنی تقاضای رسیدگی نموده . شعبه پنجم دادگاه خانواده بجنورد با استناد به مخالفت زوج و فقدان اختلال روحی روانی طی دادنامه شماره 1579 - 93/10/24 حکم به بی حقی زوجه صادر نموده زوجه اعلام نموده است زوج عقب ماندگی ذهنی دارد قادر به کنترل اعصاب نیست مرا مورد ضرب و جرح قرار می دهد ظرف و شیشه ها را می شکند و من به یک اتاق پناه می برم و چند ساعت درب را به روی خود می بندم و بیرون نمی آیم تا آرام شود شهود دارم و اخیرا کارفرمایم را تهدید کرد مرا شکنجه می دهد و موجب عسر و حرج است زوج در مدرسه استثنایی تحصیل کرد و قادر به تحصیل در مدارس عادی نبود سابقه در بیمارستان بخش اعصاب و روان که بستری بوده دارد درخواست معرفی وی به پزشکی قانونی دارم که ابتداء رای دادگاه بدوی بشرح دادنامه شماره 65 - 94/1/19 مورد تایید دادگاه تجدیدنظر قرار گرفت در مرحله فرجام خواهی این شعبه دیوانعالی کشور بشرح دادنامه صدرالذکر با رای بدوی موضوع را نیازمند به بررسی بیشتر دانسته در مرحله تالی دادگاه اقدام به تحقیقات تکمیلی کرده شاهد وی گفته های تجدیدنظر خواه را تایید نموده ص 95 زوج اعلام نمود من با اجازه دادگاه ازدواج مجدد نمودم همسرم را دوست دارم عصبانی نشدم واو را نزدم به نظریه پزشکی قانونی اعتراض دارم که در این راستا موضوع به کمیسیون پزشکی ارجاع گردید کمیسیون اعلام نموده است با توجه به بهره هوشی مرزی نامبرده ، عقب ماندگی ذهنی خفیف در مورد ایشان مطرح می باشد که وضعیت نامبرده در شرایط زندگی مشترک زناشویی می تواند خدشه وارد کند ص 103 و در پاسخ به سوال مجدد دادگاه اعلام نموده است توصیه می شود نامبرده در ادامه امور زندگی مورد حمایت از طرف والدین و اطرافیان یا بستگان قرار گیرد ص 108 زوجه در جلسه دادگاه اعلام نمود از خرداد سال 1392 اختلاف شدید شده من به منزل پدرم رفتم اصلا امکان زندگی وجود (ندارد) بسیار عصبی می باشد ... به گلوی من فشار می آورد که واقعا خواستم خفه شوم من هم انسان هستم حق زندگی دارم مهریه ام قسطی شده هر پنج ماه یک سکه قسط بندی شده حاضر به بخشش مهریه ام نیستم جهیزیه نمی خواهم سایر حقوق را نمی خواهم برایش زن دیگری با اجازه دادگاه گرفتند نتوانست با او زندگی کند آن خانم در اثر فشار خودش را از آپارتمان پرت کرد فرزند مشترک نداریم ص 109 دادگاه با استدلال به اینکه زوجین عملا جدا زندگی می کنند و مطابق نظر پزشکی قانونی زوج دچار عقب ماندگی ذهنی است و به تنهایی نمی تواند امور خویش را انجام دهد و به حمایت دیگران نیاز دارد عسرو حرج زوجه را احراز نموده با نقض رای بدوی حکم طلاق صادر نموده است ص 112 وکیل زوج با ادعای نفی عسر و حرج و امکان ارجاع موضوع به کمیسیون پزشکی بالاتر خواستار رسیدگی شده پرونده به این شعبه دیوان عالی کشور ارجاع با قرایت گزارش آقای عزیزالله رزاقی بشرح ذیل اقدام به صدور رای می گردد. رای شعبه با توجه به محتویات پرونده و تحقیقات انجام شده و نظریه کمیسیون پزشکی مبنی بر تایید عقب ماندگی ذهنی زوج و عدم قدرت به اداره زندگی به تنها و نیاز به حمایت دیگران و جدایی چندین ساله زوجین و احراز عسر و حرج زوجه از سوی قضات صادر کننده رای و عدم ابراز دلیل و مدرک قاطع موجب نقض از سوی فرجام خواه دادنامه فرجام خواسته شماره 1527 - 94/11/26 صادره از شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان خراسان شمالی مستندا به ماده 396 با رعایت ماده 349 قانون آیین دادرسی مدنی ابرام می گردد./ح مرتضی فاضل - رییس عزیزالله رزاقی - مستشار فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رای