## رای شعبه دیوان عالی کشور
شماره پرونده : 9409981982600519 شماره دادنامه : 9509970907900185 شعبه : شعبه نوزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/07/13-14:02 قاضی : عبدالرضا کریمی صحنه سرایی قاضی : مصطفی فاتحی
خلاصه جریان پرونده
خانم ز. ش.ع. با وکالت آقای ر.الف. خ. بطرفیت آقای م. ر. بخواسته الزام به طلاق طرح دعوی کرده است بدین توضیح خوانده محترم در تاریخ 88/7/17 موکل بنده را به عقد دایمی خویش درآورده است لیکن پس ازگذشت مدتی با حدوث اختلافات زناشویی فیمابین زوج و زوجه عملا خواهان و خوانده جدا از یکدیگر زندگی می کنند و خوانده محترم وفق دادنامه های پیوستی دریک مورد اقدام به توهین و ضرب و جرح موکل نموده اند که طبق رای صادره از شعبه 101 جزایی فریدونکنار نهایتا قطعیت آن در شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان مازندران محکوم به مجازات به شرح دادنامه های پیوستی گردیده اند و نیز استشهادیه مربوط به ضرب و جرح موکل توسط خوانده محترم پیوست می باشد و از طرفی پیرو رای صادره از شعبه اول حقوقی فریدونکنار در پرونده کلاسه 920677 با موضوعیت استرداد جهیزیه توافقنامه ای فیمابین طرفین امضاء تمام اقلام جهیزیه زوجه مسترد گردید و در حال حاضر عملا طرفین هیچ ارتباطی با همدیگر ندارند و طرح دعوی تمکین از طرف زوج علیه زوجه علیرغم اطلاع از موضوع و اینکه امکان برگشت به زندگی مشترک ندارند بهانه ای جز ایذاء و آزار و اذیت موکل نمی باشد و موکل بر فرض محال در صورت برگشت به زندگی مشترک تامین و امنیت جانی ندارد لذا به استناد ماده 1130 قانون مدنی و تبصره ماده 1133 قانون مدنی الزام خوانده به طلاق موکل مورد استدعاست0 در جلسه 94/4/8 شورای حل اختلاف خواهان و وکیل وی اظهار نموده اند خواسته به شرح دادخواست می باشد و حتی حاضریم از حق مهریه خودمان کل مهریه 10% یا 25 عدد سکه را بگیریم و از ایشان جدا شوم0 خوانده اظهار نموده بنده وفق رای دادگاه پیش قسط مهریه 10 عدد را دارم و حتی هر چهار ماه یک سکه را میدهم و حاضر نیستم از ایشان جدا شوم و حاضرم با ایشان ادامه زندگی دهم با توجه به موارد فوق امکان سازش وجود ندارد لذا شورا ادامه بررسی پرونده را به دادگاه اعاده می نماید (ص24) در جلسه مورخ 94/6/14 خواهان بیان داشته خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است ، حدود یک سال عروسی کردیم کتکم می زد ، توهین میکرد میگوید بیایید تفاهمی طلاق بگیریم0 خوانده بیان میدارد من راضی به طلاق نیستم و هیچوقت کتکش نزدم اگر توهین کردم شکایت کرده البته علت آن توهین وی به خانواده خودم بوده است و حکم تمکین وی صادرگردیده و دادگاه تجدیدنظر نیز آن را تاییدکرده است0 شعبه اول دادگاه عمومی فریدونکنار قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است0 زوجه ، آقای ج. شعبانی را داور خود معرفی کرده است0 آقای حسین فدایی بعنوان داور زوج تعیین گردیده داوران نظریه خود را به شرح صفحه 50 ارایه و در نهایت مرقوم داشته اند 000 حاضر به زندگی مشترک نمی باشند خواهان 1- تقاضای نفقه نموده است 2- مهریه مطالبه شده و منجر به رای گردید 3- جهیزیه را استرداد نموده است 4- دارای اولاد نمی باشند (ص50) شعبه اول دادگاه عمومی فریدونکنار بموجب دادنامه شماره 9409971982601453 مورخ 1394/8/18 چنین رای صادر کرده است « رای دادگاه : در خصوص دعوی خانم ز. ش.ع. فرزند ج. با وکالت آقای ر.الف. خ. بطرفیت م. ر. فرزند ر. بخواسته الزام به طلاق با توجه به تصویر مصدق سند نکاحیه شماره 844781 دفتر ثبت ازدواج شماره 184 حوزه ثبت آمل زوجیت دایم زوجین مشارالیهما محرز است با توجه به محتویات پرونده و اینکه دادگاه و داوران علیرغم تلاش برای صلح و سازش و اصلاح ذات البین بین زوجین موثر واقع نگردید و موارد اعلام شده و نیز هیچیک از موارد مندرج در ماده 1130 و یا 1129 قانون مدنی نمی باشد و صرف کراهت و نفرت زوجه به تنهایی ، عنوان عسر و حرج ندارد و کراهت و خوف وقوع فساد مادام که عسر و حرج را پدید نیاورد مجوزی برای صدور گواهی نیست زوج نیز با طلاق مخالف است0 و زوجه نیز دلیلی که وقوع او را در عسر و حرج شدید و غیر قابل تحمل را اثبات کند ، ابراز نداشته است و با عنایت به مواد 1257 قانون مدنی و 197 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاههای عمومی و انقلاب ، ادعای خواهان ثابت نیست بنابراین دادگاه تحت عموم قاعده الطلاق بید من اخذ بالساق و ماده 1133 قانون فوق الذکر حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می نماید»; این رای حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان مازندران می باشد»;0 آقای ر.الف. خ. به وکالت از خانم ز. شعبانی طی دادخواست و لایحه پیوست نسبت به دادنامه 9409971982601453 مورخ 94/8/18 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی فریدونکنار ، تجدیدنظرخواهی کرده مضمونا اینکه 000 1- محتویات پرونده حکایت از جدایی و متارکه بیش از دو سال دارد و هیچ ارتباطی به الزام زندگی نمودن طرفین دعوی نسبت به هم ندارد 2- تجدیدنظرخوانده اقدام به توهین و فحاشی و ضرب و جرح موکله نموده و وی را از منزل مشترک اخراج کرده 000 مورد از موارد عسر و حرج می باشد 3- توافق طرفین به استرداد جهیزیه بیانگر عدم علاقه به زندگی مشترک توسط زوج است و صوری بودن دعوی تمکین را میرساند 4- استشهادیه محلی که حکایت از عسر و حرج موکله و ضرب و جرح و توهین و فحاشی موکله توسط مشتکی عنه می باشد میبایست در راستای بند 6 ماده51 قانون آیین دادرسی مدنی گواهان را احضار و صحت و سقم موضوع را بررسی مینمود(ص 58)0 تجدیدنظرخوانده نیز لایحه جوابیه خود را تقدیم داشته است0 شعبه 13 دادگاه تجدیدنظراستان مازندران بموجب دادنامه شماره 9409971516601348 مورخ 1394/10/26 به شرح مندرج در آن دادنامه بدوی را عینا تاییدکرده است این دادنامه (01348) در تاریخ 94/11/12 به آقای ر.الف. خ. ابلاغ شده است مشارالیه به وکالت از خانم ز. ش.ع. طی دادخواست و لایحه پیوست به شرح منعکس در آن نسبت به دادنامه 9409971516601348-94/10/26 صادره از شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان مازندران در تاریخ 94/12/2 فرجام خواهی کرده است علاوه بر مطالب قبلی مضمونا مرقوم داشته 000 فرجام خوانده به دلیل ایذاء و آزار و اذیتی که نسبت به موکله روا داشته اند زوجه به هیچ عنوان احساس امنیت و آرامش نمی کنند و به دلیل عدم امنیت جانی و خوف ضرر شرافتی امکان زندگی مشترک را ندارند0 ضابطه تعیین مصداق عسر و حرج عرف است که مطابق آن ، هر کاری که موجب تنگنا باشد حرج تلقی میشود0 نفی عسر و حرج از قواعد فقهی پذیرفته شده است که بر پایه ادله چهارگانه کتاب ، سنت ، اجماع و عقل قرار گرفته است0 تحمل آنچه در آن حرج و مشقت قرار دارد چنانچه نفعی به حال مکلف نداشته باشد و موجب اخلال در زندگی وی شود هر چند به حد مالایطاق نرسد نیز قباحت عقلی دارد0 قاعده لطف نیز بر نفی حکم مشقت بار دلالت دارد0 زیرا سختگیری های بیهوده واکنش نامطلوب بوجود آورده ، انگیزه مخالف با قانون و مقاومت در برابر آن را تقویت می کند و اشخاص را به گناه و عصیان وامیدارد0 از طرفی عسر و حرج جنبه شخصی دارد نه جنبه نوعی و کلی و با توجه به وضعیت مادی ، روحی ، روانی و شخصیت زوجه احراز میگردد000 قاعده عام عسر و حرج درماده 1130 قانون مدنی هیچگونه عذر و بهانه ای را با وجود شرایط مشقت بار زوجه نمی پذیرد لذا نظر به مراتب به استناد مواد 366 و 368 قانون آیین دادرسی مدنی تقاضای رسیدگی و نقض دادنامه صادره را دارم0 فرجام خوانده نیز لایحه جوابیه خود را ارایه نموده مضمونا اینکه زوجه اقدام به طرح دادخواست استرداد جهیزیه نموده از آنجایی که اینجانب حاضر به فروپاشی زندگی مشترک نبوده با این امر مخالفت نموده و حاضر به استرداد آن نبوده که پس از جلسات متعدد و تبادل نظر و وساطت شورا حاضر به تحویل جهیزیه به زوجه گردیدم و اینجانب بواسطه علاقه به همسرخویش دادخواست تمکین مطرح نموده که شعبه اول طی دادنامه 9209971982601226 زوجه را به تمکین ملزم نموده و دعوی تقابل وی را مبنی بر پرداخت نفقه محکوم به بطلان دانسته است0 و اما در خصوص شکایت ضرب و جرح علیه اینجانب و آن هم دسیسه ای بوده تا از این طریق مدارکی را کسب نماید تا در دعوی طلاق از آن بهره مند گردد ، قرار منع تعقیب صادر گردیده است0 وکیل محترم حرفی جز طلاق و جدایی زوجین نداشته و هرگز در مقام صلح و سازش بر نیامده و هیچ تلاشی جهت بازگرداندن همسرم به زندگی مشترک نکرده است اینجانب تمام تلاش خویش را جهت خوشبختی وی انجام داده ناگهان با بی میلی همسرم مواجه گردیده و پرونده های متعددی را مطرح نموده در حالی که اینجانب هیچ مشکلی با وی نداشته و هر زمان منتظر بازگشت وی به منزل می باشم0 قرآن مجید طلاق را منفورترین چیز نزد خدا دانسته است زوجه بدون دلیل مدتی که سرناسازگاری داشته و به دلایل واهی از ادامه زندگی مشترک سرباز زده اینجانب نسبت به زوجه علاقمند بوده و مشتاقانه در انتظار بازگشت وی می باشم و تاکنون رفتاری که موجب ایذاء و اذیت وی بوده انجام نداده تا موجبات عسر و حرج فراهم باشد0 لذا تقاضای تایید رای بدوی را نموده است0 پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و جهت رسیدگی به شعبه 19 دیوان ارجاع شده است0 کلیه محتویات پرونده به هنگام شور قرایت می شود0 هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرایت گزارش آقای عبدال ر. کریمی صحنه سرایی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد
رای شعبه
اعتراضات وکیل فرجامخواه بر رای فرجامخواسته بشماره 94099791516601348 شعبه 13 دادگاه تجدیدنظر استان مازندران در حدی نیست که بمبانی استدلال دادگاه در رای فرجامخواسته خدشه وارد نماید یک فقره محکومیت زوج بجزای نقدی بلحاظ ارتکاب توهین بزوجه و عدم ارایه موارد دیگر در مورد سوء رفتار او با عنایت به بند 4 تبصره ذیل ماده 1130 قانون مدنی که استمرار سوء رفتار زوج را درموارد تحقق عسر و حرج زوجه دانسته کافی بر ثبوت ادعای خواهان نیست موافقت زوج بردن جهیزیه که مال شخص زوجه است عسر و حرج محسوب نمیباشد استنباط دادگاه از دلایل و محتویات پرونده خالی از اشکال است رای فرجامخواسته تایید میگردد
رییس شعبه19دیوان عالی کشور-مصطفی فاتحی مستشار- عبدال ر. کریمی صحنه سرایی
فهرست
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رای
احراز سوءرفتار زوج به جهت توهین به زوجه
۹۵۰۹۹۷۰۹۰۷۹۰۰۱۸۵ · ۱۳۹۵/۰۷/۱۳ · شعبه دیوان عالی کشور · انتقالی
چکیده: از آنجایی که در تحقق عسر و حرج زوجه به جهت سوءرفتار زوج، استمرار سوء رفتار ضروری است، صرف یک فقره محکومیت زوج به پرداخت جزای نقدی به دلیل توهین به زوجه ، جهت اثبات عسر و حرج زوجه در زندگی مشترک کافی نیست. -