## رای خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: اقای ص. ز. فرزند ح. با وکالت اقای ف. ف. دادخواستی بطرفیت خانم م. ر. فرزند ع. و به خواسته فسخ نکاح جهت تدلیس در ازدواج مبنی بر نازایی زوجه و به استناد سند رسمی به شماره ۳۱۸۵۹۱۳۹۳/۶/۲۰ دفتر ازدواج شماره ۳۸ حوزه ثبت فسا ( فارس ) تقدیم کرده است. شعبه *با تعیین وقت رسیدگی و استماع اظهارات وکلای طرفین دعوی با معرفی خانم م. ر. به پزشکی قانونی خواسته اعلام دارند ایا نامبرده قدرت باروری دارد. یا خیر؟ و در صورتیکه مشخص شود. نابارور هستند از چه زمانی مشکل ناباروری برای ایشان ایجاد شده است. بموجب پاسخ شماره ۱۳۹۸/۶/۱۳۱۲۹ ۱۳۹۸/۶/۲۷ سرپرست بخش معاینات پزشکی قانونی *از خانم م. ر. معاینه بعمل امد جهت انجام مشاوره تخصصی و ازمایشات انجام شده نامبرده مدت باروری با استفاده از روشهای کمک باروری را دارد. همچنین ایشان با مصرف دارو سیکل ماهیانه دارد. ( صفحه ۲۶ پرونده ) با اعتراض وکیل خواهان موضوع کمیسیون سه نفره پزشکی قانونی ارجاع شده است.بموجب پاسخ شماره ۱۰۶۹۳۱۷ مورخ ۱۳۹۸/۱۱/۱۵ مدیر کل پزشکی قانونی شرق شیراز کمیسیون پزشکی با حضور سه نفر کارشناس تشکیل و پس از بررسی سوابق و مدارک پزشکی و معاینه خواهان و تبادل نظر بشرح زیر نتیجه کمیسیون اعلام میشود. ( اظهارات نامبرده و اقای ص. ز. در جلسه استماع شد از نامبرده معاینه بعمل امد و مدارک پزشکی و پرونده های بیمارستانی بررسی شد و بشرح زیر اظهار نظر میگردد.: نامبرده مبتلا به اختلالات هورمونی در زمینه کم کاری غده هیپوتالاموس ( بخشی از بافت مغز ) میباشد. که اکثریت افراد مبتلا به اختلال فوق الذکر از نظر علم پزشکی قدرت بارداری به صورت طبیعی و بدون استفاده از روشهای کمک باروری را ندارند هر چند احتمال بارداری طبیعی نیز در موارد نادر وجود دارد. با توجه به بیماری زمینه ای کم کاری غده هیپوتالاموس در نامبرده میتوان پیش بینی نمود که از زمان بلوغ مشکل ناباروری داشته است.لازم به ذکر است.که در این موارد سیکل ماهانه بصورت طبیعی و بدون مصرف دارو وجود ندارد. پس از اخذ نظریه قاضی مشاور ( مبنی بر اینکه زوجین در ۹۳/۳/۲۰ ازدواج نموده و ۵ سال زندگی مشترک داشته و در این مدت یکبار زوجه باردار شده که سقط جنین نموده است.خواسته فسخ نکاح را بلاوجه و بدون دلیل و مستند قانونی اعلام و عقیده به بطلان انرا دارد. ) شعبه *بموجب رای شماره *در خصوص دعوی اقای ص. ز. فرزند ح. با وکالت اقای ف. ف. و بطرفیت خانم م. ر. فرزند ع. با وکالت اقایان م. ح. ز. و ا. و به خواسته فسخ نکاح به دلیل تدلیس در ازدواج و نازایی زوجه دادگاه با احراز رابطه زوجیت دایمی طرفین دعوی بموجب سند رسمی و اینکه وکیل خواهان بشرح منعکس در صورتجلسه ۹۸/۵/۳۰ این دادگاه علت فسخ نکاح را ناباروری زوجه بعنوان خیار تدلیس عنوان نموده که موضوع به پزشکی قانونی و سپس به کمیسیون تخصصی پزشکی ارجاع و نظریه کمیسیون مصون از اعتراض باقیمانده و اگر چه نظریه حاکی است. زوجه مبتلا به اختلالات هورمونی ( در زمینه کم کاری غده هیپوتالاموس بوده و اکثریت افراد مبتلا به این اختلال قدرت باروری طبیعی بدون استفاده از روشهای کمک باروری را ندارند و اختلال مربوط به زمان بلوغ بوده و سیکل ماهیانه نیز با مصرف دارو امکان پذیر میباشد. لذا اولا موضوع از شمول ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی خارج است.و از موارد فسخ نکاح موضوع ماده ۱۱۲۳ قانون مدنی که احصا شده نیست – لذا زوجه در زمان ازدواج متوجه این امر گردیده و نمیتواند چنین بی اطلاعی از ضعف خود انهم قبل از ازدواج در عدم باروری حکایت از تدلیس داشته باشد. ثانیا امکان باروری با روشهای کمک باروری وجود دارد. و زوجین با وجود گذشت ۵ سال از زندگی مشترک و حتی یکبار باردار شدن زوجه علیرغم سقط جنین در راستای باردار شدن زوجه اقداماتی انجام داده اند و انچه از نظر قضایی مهم است.امکان باردار شدن میباشد. که از نظر علم پزشکی زوجه نازا محسوب نگردیده و امکان فسخ نکاح وجود ندارد. لذا دعوی فسخ نکاح را بدون دلیل و مستند قانونی تشخیص داده و با توجه به نظر قاضی مشاور حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر کرده است. اقای ص. ز. با وکالت اقای ف. ف. نسبت به دادنامه یاد شده تجدیدنظرخواهی نموده که پس از پاسخ وکیل تجدیدنظرخوانده شعبه *وقت رسیدگی تعیین و پس از استماع اظهارات زوج در مورد اینکه از ۹۴/۷/۱ تا ۹۸/۴/۲۷ با همسرش زندگی مشترک داشته و در زمان خواستگاری شرط و شروطی نداشته و شرط نکرده که خانم باید بچه دار شود. و سال گذشته متوجه شدم که همسرم بچه دار نمیشود. و رابطه زناشویی و نزدیکی داشته ایم و اینکه وی از اینکه قاعدگی طبیعی نداشته با او صحبت نکرده و نامزد سابق زوجه اطلاع از این مشکل وی داشته است. و پاسخ زوجه در مورد اینکه قبل از ازدواج اطلاع نداشته بچه دار نمیشود. و اصلا فکر بچه هم نبوده ام که بخواهم به پزشک مراجعه کنم و با شخصی بنام م. میری یک دوره نامزد بودم که در مورد بچه دار شدن یا نشدن صحبتی نکرده ام و او هم حرفی نزده است. من همسرم را دوست دارم. و ۵ سال با هم زندگی کردیم تقاضای تایید رای را دارم. سپس دادگاه تجدیدنظر با توجه به اظهارات زوج در جلسه ۹۹/۳/۱۷ این دادگاه که اظهار داشته من در زمان خواستگاری یا عقد نکاح شرط خاصی برای زوجه شرط نکردم که همسرم باید بچه دار شود. و سال گذشته متوجه شدم که بچه دار نمیشود. و …. با رد اعتراض تجدیدنظرخواه بموجب رای شماره *رای تجدیدنظرخواسته را بلحاظ اینکه مدرک موجهی که ثابت نماید. زوجه مرتکب تدلیس در نکاح شده باشد. ارایه ننموده است.تایید کرده است. اقای ص. ز. با وکالت اقای ف. ف. نسبت به دادنامه فوق الذکر فرجامخواهی نموده است.که پس از پاسخ وکیل فرجامخوانده پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است.لایحه اعتراضییه بهنگام شور قرایت میشود. هیات شعبه درتاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرایت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و انجام مشاوره ، بشرح زیر مبادرت بصدور رای می نماید.: ## رای شعبه دیوان عالی کشور رای اعتراض وکیل فرجامخواه با توجه به مندرجات پرونده و رسیدگی های بعمل امده وارد نیست و رای دادگاه بنا به جهات و دلایل منعکس در ان ( و قطع نظر از اینکه زوجین حدود ۴ سال زندگی مشترک داشته و زوج جهت معاینه زوجه اقدام نموده و نامبرده یکبار باردار شده که سقط جنین نموده و از وضعیت زوجه در این ۴ سال مطلع بوده و نسبت به استفاده از خیار فسخ که بموجب ماده ۱۱۳۱ فوری است.استفاده نکرده که خیار فسخ نکاح وی ساقط شده است.اساسا همانگونه که دادگاهها استدلال نموده اند اولا عیوب زن که موجب حق فسخ برای مرد میشود. در ماده ۱۱۲۳ قانون مدنی احصای شده که موضوع مذکور جزی ان نیست ثانیا زوجه در ازدواج مذکور مرتکب تدلیس نشده که موضوع مشمول ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی شود. ) من حیث المجموع منطبق با موازین قانونی است.لذا ضمن رد اعتراض به استناد ماده ۳۷۰ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ابرام و پرونده اعاده میگردد. شعبه * رییس: م. ا. عضو معاون: دکتر ح. ا. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رای