نشست قضایی درباره طرح مجدد موضوع پس از صدور قرار منع تعقیب دادرس

چنانچه دادرس اعم از دادیار یا بازپرس یا رییس شعبه به یک موضوع کیفری رسیدگی و قرار منع تعقیب صادر شود و مجددا همان موضوع کیفری نزد همان دادرس مطرح گردد مورد از موارد امتناع از رسیدگی به دلیل اظهار نظر ماهوی محسوب و باید قرار امتناع از رسیدگی صادر گردد یا به دلیل اعتبار امر مختومه یا قضاوت شده قرار موقوفی تعقیب صادر گردد؟

نظریه شماره ۲۴۷۰/ ۹۷/ ۷ - ۹۷/۹/۱۸ اداره حقوقی قوه قضاییه به شرح زیر مورد تایید اعضاء هیات عالی است: نظر به اینکه بازپرس و دادیار در خصوص همان امر کیفری قبلا در قالب قرار منع تعقیب اظهار نظر ماهوی کرده است و بند ت ماده ۴۲۱ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اصلاحات و الحاقات بعدی در این خصوص اطلاق دارد، لذا بازپرس و دادیار (مقام تحقیق) در فرض سوال، باید به استناد بند مذکور و ماده ۴۲۴ همان قانون، قرار امتناع از رسیدگی صادر نماید. قرار امتناع از رسیدگی صادر می شود: زیرا با توجه به اینکه زمانی دادرس می تواند هر نوع اظهار نظری در خصوص موضوع مطروحه بنماید که اولا صلاحیت داشته باشد دوما مورد از موارد امتناع از رسیدگی نباشد زمانی که دادرس قبلا اظهار نظر ماهوی کرده مورد از موارد امتناع از رسیدگی است و دادرس نمی تواند در خصوص موضوع هیچ گونه اظهار نظر اعم از ماهوی یا شکلی نماید و فلسفه قانونگذاری در این خصوص رفع هر گونه شایبه و تایید رای و نظر قبلی توسط دادرس است.این مورد همانند موردی است که دادرس هم صلاحیت ندارد و هم مورد از موارد امتناع از رسیدگی است که در این مورد باید قرار امتناع از رسیدگی صادر شود نه قرار عدم صلاحیت.بنابراین در فرض مطروحه چون دادرس قبلا اظهار نظر ماهوی کرده باید قرار امتناع از رسیدگی صادر نماید و وارد رسیدگی نشود.مضافا اینکه تشخیض این موضوع که مورد از موارد اعتبار امر مختوم می باشد یا خیر خود یک امر قضایی و رسیدگی محسوب می شود در حالی که در صورت وجود موارد امتناع از رسیدگی دادرس از رسیدگی منع شده است. اگر جرم مستمر باشد چون از اعتبار امر مختوم برخوردار نیست دادرس باید به موضوع رسیدگی نماید و اگر غیر ان باشد و وحدت موضوع و سبب و اصحاب دعوی وجود داشته باشد چون هر دو قرار شکلی هستند قرار موقوفی تعقیب صادر می کنیم چون قابل اعتراض است و اگر اعتراض شد و نقض شد یا در دادسرا مورد تایید دادستان واقع نشد دادرس باید قرار امتناع از رسیدگی به دلیل اینکه سابقا در همان موضوع اظهار نظر ماهوی کرده است صادر نماید. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸