پرسش
متولی قانونی ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند چاه های محفوره جذبی، شرکت آب و فاضلاب است یا شهرداری؟ (موضوع نامه شماره ۹۶۲۰/۱۵ مورخه ۱۳۸۹/۵/۱۳ مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان خراسان شمالی)
نظر و پاسخ
نشست قضایی (۱) مدنی: نظر به این که در بند ب ماده ۲ قانون مدیریت پسماند، پسماند به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته می شود... و در تبصره ۴ ماده ۲ همان قانون، لجن های حاصل از تصفیه فاضلاب شهری و تخلیه چاه های جذبی فاضلاب خانگی در صورتی که خشک یا کم رطوبت باشند در دسته پسماندهای عادی قرار خواهند گرفت و از آنجایی که در ماده ۱ قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب، جمع آوری و انتقال و تصفیه فاضلاب شهرها در داخل محدوده قانونی شهرهای هر استان به عهده شرکت آب و فاضلاب استان قرار گرفته است و با توجه به ماده ۴ قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب، با تشکیل شرکت های موضوع این قانون، هر یک از شرکت ها و موسسات و واحدهایی که در حال حاضر امر تقسیم و توزیع آب شهری و جمع آوری و دفع فاضلاب و بهره برداری از آن را به عهده دارند منحل و کلیه تاسیسات، ماشین آلات، ابنیه و هر نوع مایملک و حقوق آنها تملک می شود. بنابراین نظر اکثریت که شرکت آب و فاضلاب را عهده دار مسیولیت در مورد سوال کرده است تایید می شود.
۱- تبصره ۴ ماده ۲ و ماده ۷ قانون مدیریت پسماندها دلالتی بر مسیولیت شهرداری در خصوص تخلیه چاه های فاضلاب که موضوع اصلی مورد سوال است ندارد؛ چرا که اولا؛ طبق بند ب ماده ۲ قانون فوق الذکر، پسماند به مواد جامد و مایع و گاز غیر از فاضلاب تعریف شده است. ثانیا؛ لجن های حاصل از تصفیه فاضلاب های شهری و تخلیه چاه های جذبی، مفهومی متفاوت از محتویات چاه های مزبور دارد و تاکید قانونگذار بر اضافه کردن وصف فوق دلالت بر تمایز آن از مفهوم عادی فاضلاب دارد که از مفهوم پسماند به شرح فوق منتزع شده است.
۲- مسیولیت های مقرر در ماده ۵۵ قانون شهرداری و از جمله تبصره ۴ و بند ۲ آن در راستای مدیریت جامع شهری در زمان تصویب قانون مزبور مقرر شده و بعضا با تصویب قوانین اصلاح شده به عهده مراجع ذی صلاح قرار گرفته است و در مانحن فیه نیز با تصویب قانون تشکیل شرکت های آب و فاضلاب و از جمله ماده ۱ آن، مسیولیت جمع آوری و انتقال و تصفیه فاضلاب شهرها در داخل محدوده قانونی شهرها برعهده شرکت آب و فاضلاب قرار گرفته است.
۳- ماده ۱ قانون تشکیل شرکت آب و فاضلاب، دلالتی بر لزوم وجود شبکه جمع آوری و انتقال جهت تحقق شرایط ایفای مسیولیت آن شرکت ندارد.
۴- طبق ماده ۴ قانون تشکیل شرکت آب و فاضلاب، با تشکیل شرکت های آب و فاضلاب، هر یک از شرکت ها و موسسات و واحدهایی که متولی تقسیم و توزیع آب شهری و جمع آوری و دفع فاضلاب و بهره برداری از آن هستند، منحل شده اند؛ لذا مسیولیت ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند چاه های محفوره جذبی برعهده شرکت آب و فاضلاب است و شهرداری مسیولیتی در این قسمت ندارد.
با عنایت به این که ماده ۲ اساسنامه تشکیل شرکت آب و فاضلاب، یک مدیریت اجرایی صنعتی پیش بینی کرده و ماده ۷ قانون مدیریت پسماند، مدیریت اجرایی را برعهده شهرداری گذاشته است و انتقال مدیریت ها معمولا مشکلاتی ایجاد می کند؛ به نظر می رسد ساماندهی تانکرهای حامل محتوی پسماند، کماکان برعهده شهرداری است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۹