نشست قضایی درباره تعدیل حق الوکاله

در خصوص وکالت در دعاوی خانوادگی که حق الوکاله از مبلغ پنج میلیون ریال تا دویست میلیون ریال می باشد و وکیل رقم دویست میلیون ریال در وکالت نامه درج نموده است آیا دادگاه می تواند به تشخیص خود رقم حق الوکاله را تعدیل نماید. به عنوان مثال خواسته مطالبه مهریه یا نفقه به مبلغ یکصد میلیون ریال می باشد، ولیکن وکیل حق الوکاله خویش را در این دعوی دویست میلیون ریال تعیین نموده است (به عبارت دیگر حق الوکاله بیشتر از اصل خواسته است). آیا دادگاه باید رقم تعیین شده توسط وکیل که در محدوده تعرفه قانونی می باشد را مورد حکم قرار دهد یا می تواند با توجه به اصل خواسته نسبت به تعدیل حق الوکاله اقدام نماید؟

اگر رقم حق الوکاله در سقف تعرفه باشد (ولو بیشتر از رقم خواسته) دادگاه باید در محکومیت خوانده به پرداخت خسارات دادرسی، همان رقم را در نظر بگیرد و مجاز به کم کردن آن نیست. لیکن اگر حق الوکاله بیشتر از تعرفه باشد، دادگاه صرفا تا سقف تعرفه می تواند حکم به پرداخت آن علیه خوانده صادر نماید. امکان تعدیل حق الوکاله در فرض سوال وجود دارد زیرا در محکومیت بابت خسارت حق الوکاله احراز رابطه سببیت ضروری است و این امر می طلبد که خسارت متعارف جبران شود. در حقیقت در فرض سوال خواهان با اقدام به انعقاد چنین قرارداد حق الوکاله ای شخصا به زیان خویش اقدام نموده است. و آنچه جبران می شود خسارت معقول و متعارف است و هیچکس نمی تواند اعمال حقوق خویش را وسیله ضرر به دیگری قرار دهد. با توجه به تعیین بازه حق الوکاله توسط قانون گذار، بر اقدام وکیل ایراد و خدشه ای وارد نمی باشد،چه بسا به علت پیچیدگی دعوای مهریه یا نفقه، چنین حق الوکاله ای متعارف نیز باشد و از طرفی قایلین به تعدیل در خصوص ضابطه تعدیل اختلاف نظر دارند، زیرا در قانون و آیین نامه این موضوع مسکوت است و اگر قانونگذار عقیده به تعدیل داشت حتما ضابطه آن را ارایه می کرد. رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱