پرسش
آقای الف با ساخت یک دستگاه صندوق جمع آوری کمک های مردمی متعلق به کمیته امداد و قرار دادن آن در یکی از معابر عمومی شهر نسبت به تصاحب وجوه قرارداده شده در صندوق موصوف اقدام می نماید، در فرض حک نمودن علامت مخصوص کمیته امداد بر روی صندوق و شباهت ساختاری از حیث رنگهای بکاربرده شده و ایضا عدم تجاوز مبلغ برده شده توسط آقای الف از یکصد میلیون تومان. صحیح ترین عنوان مجرمانه انتسابی به رفتار آقای الف و قابل گذشت بودن یا نبودن آن را اظهارنظر فرمایید.
نظر و پاسخ
رفتار مرتکب در فرض پرسش از حیث حک نمودن علامت مخصوص کمیته امداد امام (ره) از مصادیق جعل و استعمال شیء مجعول موضوع مقنن و بند ۱ ماده ۲۵ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ (تعزیرات) و نیز از حیث تحصیل وجوه که طریق تحصیل آن فاقد مشروعیت قانونی بوده است از مصادیق قسمت اخیر ماده ۲ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری مصوب ۱۳۶۷ است.
رفتار ارتکابی از جانب آقای الف منطبق با عنوان کلاهبرداری موضوع ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری و جعل علامت نهادهای انقلابی موضوع بند ۲ ماده ۵۲۵ قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ می باشد چراکه اولا صندوق ساخته شده معیار به اشتباه انداختن و شباهت را با صندوق های اصلی دارد و همین امر نیز موجب فریب مردم به تعلق این صندوق به کمیته امداد گردیده و از قبل این فریب، وجوه توسط مردم به صندوق ریخته شده و نهایتا مورد تصاحب قرار می گیرد و از سویی حک نمودن علامت کمیته امداد بر روی صندوق ساخته شده خود رفتار مادی مستقلی می باشد که مستوجب مجازات جداگانه می باشد.
ایضا عنوان اتهامی کلاهبرداری غیرقابل گذشت تلقی می گردد چراکه حسب ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری جرایم کلاهبرداری در فرضی که دارای بزه دیده خصوصی نباشد غیرقابل گذشت خواهد بود و در مانحن فیه با توجه به اینکه اموال ریخته شده در صندوق متعلق حق فقرا و مساکین بوده و از این حیث تصور بزه دیده معین امکان پذیر نمی باشد، غیر قابل گذشت تلقی خواهد شد.
رفتار ارتکابی از جانب آقای الف منطبق با عنوان کلاهبرداری موضوع ماده ۱ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری و جعل علامت نهادهای انقلابی موضوع بند ۲ ماده ۵۲۵ قانون مجازات اسلامی کتاب تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ می باشد و علت همان است که در نظر سایر همکاران آمد. لکن در خصوص قابل گذشت بودن بزه معنونه با توجه به اینکه بزه دیده جرم کلاهبرداری در فرض سوال، کمیته امداد و کلیه افرادی که وجوه را به صندوق ریخته اند، می باشند و مبلغ برده شده کمتر از یکصد میلیون تومان می باشد. لذا شکایت ایشان جهت تعقیب متهم ضروری بوده و امکان تعقیب متهم در فرض عدم شکایت وجود ندارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹