پرسش
آیا حکم مندرج در ماده ۳۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری شامل نحوه رسیدگی شعب تجدیدنظر حقوقی نیز می شود؟ یعنی در پرونده های حقوقی نیز وقتی شعبه دارای رییس و دو مستشار است آیا نظر اقلیت باید در پرونده نوشته شود یا الزامی وجود ندارد؟
نظر و پاسخ
مقررات ماده ۳۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ همانطور که تصریح شده است ناظر بر تمام مواردی است که رسیدگی مرجع قضایی با قضات متعدد پیش بینی شده است، بنابراین شامل دادگاه های تجدیدنظر استان اعم از اینکه به پرونده های حقوقی یا کیفری رسیدگی کنند نیز می شود البته منعی هم وجود ندارد که نظریه اقلیت در دادنامه هم درج شود اگرچه لازم الاجرا نمی باشد ولی برای ارشاد و استفاده از دیدگاه های حقوقی دیگر (غیر از اکثریت) مفید خواهد بود.
ماده ۳۹۵ قانون آیین دادرسی کیفری عام است و شامل شعب حقوقی دادگاه تجدیدنظر نیز می شود و از مفاد ماده چنین استنباط می شود که نظر اقلیت اعضای شعبه باید در پرونده و صورتجلسه دادگاه درج شود ولی در دادنامه ضرورتی بر درج آن وجود ندارد و لازم نیست در دادنامه و در ذیل رای دادگاه نظر اقلیت درج شود و لذا اگر درج آن در رای لازم بود قانون باید تصریح می کرد. چون آنچه که به عنوان رای دادگاه مطرح است و پس از دادنامه شدن به طرفین ابلاغ و قابلیت اجرایی پیدا می کند نظر اکثریت اعضای شعبه است که به صورت دادنامه در می آید و نظر اقلیت رای دادگاه محسوب نمی شود تا در دادنامه درج شود و لزومی ندارد که طرفین نظر اقلیت را بدانند. بنابر مراتب نظر اقلیت اعضای شعبه در پرونده درج می شود ولی در دادنامه لزومی ندارد درج شود.
با توجه به رویه دیوان عالی کشور که نوعی ارشاد و راهنمایی است برای دادگاه ها، در دادنامه نیز نظر اقلیت باید قید شود. زیرا ممکن است کسی استدلال نظر اقلیت را بپذیرد و دیوان هم از این باب نظر اقلیت را در دادنامه قید می نماید.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷