پرسش
۱- شخص الف بعنوان احدی از وراث به شکایتی علیه ب دایر بر بی احتیاطی در امر رانندگی منتهی به قتل غیرعمدی مطرح می نماید که پس از اعلام نظر هیات سه نفره کارشناسی مبنی بر تقصیر صددرصدی متوفی در وقوع حادثه، پرونده منتهی به قرار منع تعقیب قطعی می گردد. سپس شخص ج وارث دیگر متوفی ضمن طرح شکایت مجدد تقاضای ارجاع امر به هیات ۵ نفره کارشناسی را می نماید. آیا موضوع مشمول امر مختومه می باشد ؟
۲ - شخص الف شکایتی علیه ج دایر بر کلاهبرداری مطرح که منتهی به قرار منع تعقیب قطعی می گردد. شخص الف مجددا شکایتی راجع به همان موضوع با عنوان خیانت در امانت مطرح می نماید. آیا موضوع مشمول اعتبار امر مختومه است ؟
نظر و پاسخ
رسیدگی نسبت به رفتار مجرمانه صورت می پذیرد و نه صرفا عناوین مجرمانه اعلام شده از سوی شاکی راجع به آن رفتار؛ بنابراین، در فرض سوال با توجه به اینکه نسبت به رفتار اعلام شده قبلی توسط شاکی که تحت عنوان خیانت در امانت مطرح شده است و منتهی به صدور قرار قطعیت یافته منع پیگرد شده است، طرح شکایت مجدد توسط شاکی نسبت به همان رفتار مجرمانه با عنوان دیگر (سرقت) موجب به جریان افتادن مجدد تعقیب کیفری نبوده و از موانع تعقیب کیفری می باشد و لذا دادسرا باید با توضیح مطلب، نسبت به صدور قرار موقوفی تعقیب به اعتبار حاکمیت امر مختومه، به استناد بند چ ماده ۱۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ اقدام نماید.
آنچه مورد رسیدگی قرار می گیرد رفتار و عمل ارتکابی متهم است و قاضی کیفری محصور در عنوان مجرمانه نمی باشد و زمانی که به عمل وی رسیدگی شد فارغ از اینکه تحت چه عنوانی رسیدگی شده است یا شاکی پرونده چه کسی بوده است موضوع شامل اعتبار امر مختومه است و اصول حقوق کیفری نیز ایجاب می نماید متهم بیش از یک مرتبه تحت تعقیب قرار نگیرد.
بایستی میان جرایم دارای جنبه خصوصی قایل به تفکیک شد و در جرایم قابل گذشت مشمول اعتبار امر مختومه نمی شود و در سوال اول بایستی مشمول اعتبار امر مختومه ندانست و در سوال دوم نیز چنانچه جرایم همگن باشد مشمول اعتبار امر مختومه است.
بایستی پرونده اول مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد و چنانچه در خصوص ارکان اتهام انتسابی دوم تحقیق شده است و در نهایت جرمی احراز نشده است در آن صورت مشمول اعتبار امر مختومه است در غیر اینصورت باید مجددا رسیدگی کرد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۶