پرسش
در فرضی که زمین حالت موات داشته باشد، یعنی سابقه کشاورزی نسبت به آن وجود ندارد یا مربوط به مدت طولانی حداقل ۱۰ سال و بیشتر باشد و شخصی با احیاء آن اقدام به غرس اشجار و احداث ساختمان نسبت به آن می نماید؛ آیا احداث ساختمان (با هر ابعادی) از مصادیق بزه تغییر کاربری غیرمجاز است؟
نظر و پاسخ
ضمانت اجرای قانونی (مسیولیت مدنی و جزایی) تغییر کاربری اراضی مطابق قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب سال ۱۳۷۴، بنابر تفسیر محدود و مضیق و توجها به اصل برایت، اصل عدم و قاعده درا و با مداقه در عنوان قانون و منطوق مواد مختلف ازجمله ماده ۱ قانون مذکور، ناظر بر اراضی دارای کاربری مصوب یا طبیعی زراعی و باغ ها می باشد و فلسفه آن جلوگیری از تغییر کاربری زمین های کشاورزی و باغ ها به مستحدثات و. .. که احیانا مخالف بهینه سازی و ارتقاء صنعت کشاورزی و باغداری می باشد. بنابراین ضمانت اجرای مذکور در سایر انواع کاربری و نوعیت اراضی مثل موات اعم از ذاتی یا این که به مرور زمان تبدیل به موات شده نمی گردد و نمی توان مسیولیت مدنی وجزایی را نسبت به اشخاص که در اراضی موات مبادرت به مستحدثات نموده اند تحمیل کرد.
با توجه به تبصره ۲ ماده ۱ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها، مرجع تشخیص اراضی زراعی و باغ ها در خارج از محدوده قانونی شهرها و شهرک ها وزارت کشاورزی است؛ لذا در صورت اعلام گزارش تغییر کاربری از سوی اداره جهاد کشاورزی، امکان بررسی قضایی راجع به خلاف آن وجود ندارد.
با عنایت به اینکه موضوع قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها، اراضی کشاورزی و باغات است، در صورت اثبات این موضوع که ملک مورد گزارش فاقد سابقه کشاورزی یا باغ باشد؛ موضوعا از شمول قانون یاد شده خارج است و ایجاد ساختمان در این ملک فاقد وصف کیفری است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱