پرسش
زوجه دعوایی با خواسته (فقط) اثبات زوجیت دایم علیه زوج مطرح نموده است. دادگاه ضمن بررسی دلایل طرفین و احراز رابطه زوجیت دایم میزان مهریه مورد توافق طرفین را نیز احراز و حکم به اثبات رابطه زوجیت دایم با اعلام تاریخ و مهریه مشخص می دهد. آیا اظهارنظر دادگاه در خصوص اعلام میزان مهریه، مصداق صدور حکم خارج از چهارچوب خواسته است؟
نظر و پاسخ
در فرض سوال، نظریه اکثریت مورد تایید هیات عالی است؛ با این توضیح که مهریه از اجزای اصلی عقد نکاح است و در صورتی که با ارایه ادله زوج یا زوجه و رسیدگی دادگاه حکم به اثبات و احراز زوجیت با تعیین تاریخ و نوع و میزان مهریه همراه باشد اظهارنظر دادگاه، مصداق صدور حکم خارج از خواسته تلقی نمی شود.
چنانچه دادگاه بر اساس ادله اقناع کننده، علاوه بر اصل زوجیت، میزان مهریه مورد توافق طرفین را نیز احراز نماید می تواند حکم به اثبات رابطه زوجیت با اعلام تاریخ و مهریه معین بدهد و اظهارنظر دادگاه در خصوص میزان مهریه، مصداق صدور حکم خارج از چهارچوب خواسته نیست و اموری از قبیل تاریخ ازدواج یا میزان مهریه، از اوصاف زوجیتی هستند که دادگاه اصل آن را احراز نموده است و موضوعی خارج از چهارچوب خواسته نیستند.
دادگاه مجاز به اظهارنظر در خصوص میزان مهریه نیست؛ چراکه اعلام میزان مهریه، خواسته خواهان نبوده است. نتیجه اعلام میزان مهریه در پرونده اثبات زوجیت، ایجاد تکلیف برای زوج جهت پرداخت مهریه است. حال آن که ممکن است زوج در پرونده اثبات زوجیت فرصت و امکان کافی جهت دفاع در خصوص مهریه را نداشته باشد؛ بنابراین زوج باید در پرونده مستقل امکان و فرصت کافی جهت دفاع در خصوص میزان مهریه را داشته باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۰