پرسش
در دعوای مطالبه تعدادی سکه به عنوان مهر با توجه به رواج چند سکه در بازار، زوج متعهد به پرداخت مهر بر اساس کدام نوع است؟ و آیا علاوه بر مهر مذکور در سند نکاحیه چیزی به عنوان بخش غیرنقدی مهر طبق عرف محل قابل مطالبه می باشد؟
نظر و پاسخ
در دعوای مطالبه مهر، چنان چه مهر تعداد معین سکه طلا بدون تعیین نوع آن از حیث طرح باشد، اصل بر این است که نوع سکه، سکه طلا رایج در حین عقد و به صورت تمام سکه می باشد و در این مسیله، قول، قول مدیون است که نوع سکه را از حیث طرح آن تعیین می کند مگر این که زوجه دلایل خلاف آن را در اثبات ادعای خود ارایه کند در عین حال بخش غیرنقدی مهر قابل مطالبه است.
در زمان انعقاد عقد یک سکه و آن هم طرح قدیم وجود داشته و چیزی که در زمان عقد بوده بر ذمه زوج مستقر می شود و از طرف دیگر مطابق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی در آن بکند و مطابق ماده ۱۰۷۹ قانون مدنی مهر باید بین طرفین تا حدی که رفع جهالت آن ها بشود معلوم باشد و مالکیت در چیز غیرمعلوم و مجهول صحیح نیست. بنابراین، زوج موظف به تهیه و پرداخت آن نوع سکه ای است که در زمان وقوع عقد وجود داشته و رایج بوده و طرفین متعاقدین بر آن نظر داشته اند.
اقلیت همکاران قضایی در مورد قسمت اول سوال فوق بر دو نظر می باشند:
گروهی بر این عقیده اند که با توجه به مسیله ۱۹ از مسایل باب مهر جلد دوم کتاب تحریرالوسیله حضرت امام خمینی (ره) اگر هر دو در اصل مهر توافق داشته باشند ولی در کیفیت آن اختلاف وجود داشته باشد قول زوج حاکم است و در این مورد تفاوتی بین عین کلی و عین مشخص وجود ندارد. گروهی دیگر بر این عقیده اند که تنها در صورتی که مهر کلی مافی الذمه باشد نظر فوق حاکمیت داشته و قول زوج مقدم می شود.
در مورد قسمت دوم سوال یعنی مطالبه چیزی به عنوان بخش غیرنقدی مهر بر اساس عرف محل اتفاق نظر همکاران بر این است که در همه موارد نمی توان به عرف عامه مراجعه کرد و علاوه بر عرف عامه باید به عرف شرعی نیز مراجعه کرد. عرف شرع این است که مهر باید معین و مشخص و معلوم باشد. با توجه به انکار زوج، زوجه باید مستندی ارایه کند تا بتوان اقلام مذکور را جزو مهر محاسبه کرد و اصل بر این است که غیر از موارد منصوص در سند ازدواج موارد دیگر جزو مهر نیست مگر این که زوجه خلاف آن را ثابت کند.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۲