پرسش
زوجه در اظهارنامه ای به همسرش اظهار می دارد: شما مصداق آیه ۴ سوره منافقون و خانواده ات مصداق آیه ۱۱ سوره بقره می باشند آیا این انتساب عنوان مجرمانه دارد؟
نظر و پاسخ
با توجه به ظهوری که در اظهارات متهم در اهانت به مخاطبین وجود دارد؛ نظریه اکثریت قضات محترم دادگستری اصفهان موجه و مورد تایید است.
با توجه به اینکه آیه ۴ سوره منافقون در خصوص ویژگی ها و صفات منافقان است و آیه ۱۱ سوره بقره مربوط به ایجاد فساد در زمین است و زوجه با ارسال اظهارنامه، همسر و خانواده اش را مصداق آیات فوق دانسته و در واقع صفات فوق را به آن ها نسبت داده است که موجب تحقیر و تخفیف آن ها گردیده و با عنایت به اینکه عنصر مادی بزه توهین گفتار، نوشتار و یا کرداری است که باعث تحقیر طرف مقابل می شود، لذا موضوع می تواند مصداق بزه توهین (ماده ۶۰۸ قانون مجازات اسلامی- تعزیرات ۱۳۷۵) باشد و تفاوتی نمی کند متن آیات در اظهارنامه قید شده باشد یا خیر.
از شرایط تحقق بزه توهین این است که توهین باید صریح باشد و صراحت در انتساب داشته باشد و بر اساس تفسیرپذیر بودن یک کلام، نمی توان گوینده یا نویسنده آن را مورد تعقیب قرار داد، با کنایه سخن گفتن اصولا موجب تحقق بزه توهین نمی گردد مگر آن که کنایه، بیان کننده مقصود گوینده باشد و در فرض سوال آیات فوق و معانی آنها دلالت بر توهین به طرف مقابل ندارد و قصد نویسنده یا گوینده صرفا تذکر و یا ارشاد بوده و به همین دلیل جرمی صورت نگرفته و مصداق بزه توهین نمی باشد.
در راستای تایید این نظر می توان به قانون استفساریه نسبت به کلمه اهانت، توهین، هتک حرمت مندرج در مقررات جزایی اشاره کرد که بر اساس این ماده اهانت و توهین عبارت است از به کار بردن الفاظی که صریح یا ظاهر باشد و یا ارتکاب اعمال و انجام حرکاتی که با لحاظ عرفیات جامعه و شرایط زمانی و مکانی موجب تحقیر آنان شود و عدم ظهور الفاظ، توهین تلقی نمی گردد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷