لاولکس پرسش
آیا اماکن تجاری واقع در محدوده خدماتی و استحفاظی شهرها مشمول قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ است؟ یا این که صرفا املاک تجاری واقع در محدوده قانونی شهرها تحت شمول قانون مذکور است؟
نظر و پاسخ
مطابق ماده ۳۱ قانون روابط موجر و مستاجر مصوب سال ۱۳۵۶، این قانون در نقاطی اجرا می شود، که تا تاریخ تصویب قانون مذکور، قانون روابط مالک و مستاجر مصوب خرداد ۱۳۳۹ در آن نقاط به مرحله اجرا گذاشته شده یا وزارت دادگستری لزوم اجرای آن را آگهی کند.
با توجه به این که به لحاظ ازدیاد جمعیت و توسعه شهرها، محدوده قانونی و خدماتی و استحفاظی شهرها متغیر و در حال توسعه است، محدود کردن قابلیت اعمال قانون مزبور به املاکی که در زمان حاکمیت قانون موصوف به اجاره داده شده (قانون مالک و مستاجر سال ۱۳۳۹) و اجرای قانون در آن شهر لازم و آگهی شده باشد توجیه قانونی ندارد. با توجه به اطلاق مجوز اجرای قانون مزبور در شهرهایی که وزارت دادگستری آگهی می کند، اجرای قانون روابط موجر و مستاجر در کلیه محدوده های قانونی خدماتی و استحفاظی شهرهایی که آگهی شده ضرورت دارد و در شمول ماده ۲ قانون اخیرالذکر که در مقام تصریح مستثنیات اجرای قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ قرار نخواهد داشت. بنابراین، نظر اکثریت تایید می شود.
صرف نظر از این که مقررات شهرداری و شهرسازی، حوزه های خدماتی و قانونی و استحفاظی شهرها تعاریف مجزایی دارند و صرف نظر از این که ممکن است محدوده های قانونی و خدماتی و استحفاظی شهرها بر هم منطبق نباشند، با توجه به این که در قانون روابط موجر و مستاجر سال ۱۳۵۶ به طور مطلق به شهرهای اعلامی از طرف وزارت دادگستری تصریح شده است و با عنایت به این که استثنا کردن هر یک از محدوده های مذکور از مقررات عامه و مطلق قانون، مغایر با اطلاق قانون و نظر مقنن است، تمامی حوزه ها و محدوده های قانونی و خدماتی و استحفاظی شهرهایی که از طرف وزارت دادگستری اعلام شده اند مشمول قانون مذکور هستند که موید این نظر نیز، بند (۴) ماده ۲ قانون سال ۱۳۵۶ است.
با عنایت به این که فلسفه تعلق حق کسب یا پیشه یا تجارت به یک محل تجاری بودن آن محل و جبران خسارات ناشی از دست دادن مشتریان و شهرت و اعتبار تجاری و امثال آنها در صورت تخلیه هستند، قانون سال ۱۳۵۶ فقط در قسمت هایی از شهرها اعمال می شود که در محدوده خدماتی و استحفاظی مشمول طرح جامع و هادی شهرها باشد و در صورتی که طرح جامع و هادی نیز اجرا نشده باشد فقط در محدوده های استحفاظی و خدماتی زمان اعلام، نام آن شهر قابل اجرا است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۴