نشست قضایی درباره پرداخت دیه به اولیاء دم در صورت صغیر بودن مقتول

چنانچه نوجوان یازده ساله اهل افغانستان به همراه چند نفر به طور غیر مجاز وارد کشور شود و به فرمان ماموران مرزبانی توجه نکند، ماموران برابر قانون تیراندازی نمایند و نامبرده بر اثر اصابت گلوله فوت نماید. اولیا دم درخواست دریافت دیه از نیروی انتظامی در اجرای ماده ۱۳ قانون بکارگیری سلاح را نمایند، آیا دیه ای به ایشان تعلق می گیرد یا خیر ؟

آنچه در تبصره ماده ۴۱ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح آورده این است که مقصر نباشد و بیگناه باشد و صغیر یازده ساله چنانچه بر حسب تشخیص نظر کارشناس صغیر ممیز بوده و تشخیص می داده که کار خلاف قانون انجام می دهد و بر خلاف مقررات و قانون و به طور غیر مجاز وارد کشور شده است و در هنگام حادثه نیز از مقررات قانون به کارگیری سلاح تخظی ننموده است، مستحق دریافت دیه از سوی بیت المال نیست.درغیر این صورت در فرضی که صغیر غیر ممیز تشخیص داده شود ضمان مالی پرداخت دیه به قوت خود باقی است.لازم به ذکر است هر چند از نظر قانون فاقد مسیولیت کیفری بوده لیکن مرتکب تقصیر موضوع ماده ۴۱ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح شده و رافع مسیولیت کیفری، دلیل بر این نیست که او را بدون تقصیر و بی گناه بدانیم.لازم به ذکر است مستند به ماده ۱۴۶ قانون مجازات اسلامی افراد نابالغ صرفا مسیولیت کیفری ندارند و نه اینکه عمل ارتکابی از ناحیه ایشان جرم نباشد. به عبارت دیگر صغر از علل رافع مسیولیت کیفری است و نه از عوامل موجهه جرم. لذا عمل ارتکابی از سوی متوفی جرم بوده و لذا مقصر و گناهکار تلقی می شود و مستحق دریافت دیه نیست. با عنایت به اینکه صغیر فاقد مسیولیت کیفری می باشد و از طرفی هم دقیقا مشخص نیست که ولی وی در هنگام ورود به کشور همراه وی بوده و رعایت قاعده حرمت دماء مسلم نظر پرداخت دیه از بیت المال به اولیای دمی که درخواست دیه دارند وجود دارد. آنچه در تبصره ماده ۴۱ قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح آورده این است که مقصر نباشد و بیگناه باشد و صغیر یازده ساله، صغیر ممیز بوده و تشخیص می داده که کار خلاف قانون انجام می دهد و بر خلاف مقررات و قانون و به طور غیر مجاز وارد کشور شده است، هر چند در صورت دستگیری، فاقد مسیولیت کیفری بود لیکن مرتکب جرم شده و رفع مسیولیت کیفری، دلیل بر این نیست که او را بدون تقصیر و بی گناه بدانیم. رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۲