پرسش
آیا شهادت دروغ در نزد قضات دادسرا، جرم و قابل مجازات هست یا خیر؟
نظر و پاسخ
قانونگذار شهادت کذب را با قید اینکه در دادگاه باشد قابل مجازات دانسته است، لذا توسعه عنوان مجرمانه به موضوعی که قانونگذار آن را جرم ندانسته برخلاف اصل برایت است. نظریه شماره ۷/۷۶۲۹- مورخ ۱۳۸۳/۱۰/۱۴ نیز موید این استدلال است.
با توجه به صراحت ماده ۶۵۰ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ که شهادت کذب را منوط به شهادت در دادگاه نموده است و منظور از دادگاه به معنای اعم آن یعنی مرجع رسیدگی به تظلمات می باشد که هم شامل دادسرا و هم شامل دادگاه می باشد؛ وقتی دادسرا وظیفه اخذ شهادت شهود را بر مبنای قانون دارد و می بایست شرایط شاهد در ماده ۱۷۷ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ را احراز کند، قطعا شهادت کذب در این مرحله نیز مشمول ماده ۶۵۰ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ می گردد. مضافا اینکه در زمان جرم انگاری شهادت کذب در سال ۱۳۷۵، دادسرا در سیستم قضایی ایران وجود نداشته است و عدم اشاره به دادسرا می تواند ناشی از عدم وجود دادسرا در ان مقطع زمانی باشد. همچنین با توجه به اینکه دادسرا هم قسمتی از سیستم عدالت کیفری است لازم است که از جرایم علیه عدالت کیفری از جمله شهادت کذب در دادسرا حمایت کیفری شود تا این نهاد تحقیقاتی بتواند با قاطعیت بیشتری وظایف محوله را به انجام برساند.
تفسیر مضیق قوانین جزایی ایجاب می کند که قلمرو ماده ۶۵۰ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ را محدود به آنچه موضوع حکم قرار گرفته است بدانیم و شامل شهادت در مرحله تحقیقات مقدماتی و نزد قضات دادسرا نمی شود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۶