نشست قضایی درباره مرجع صالح به اعتراض ثالث

دادگاه بدوی در پرونده حقوقی حکمی صادر می کند که به تایید دادگاه تجدیدنظر می رسد. سپس موضوع در شعبه تشخیص دیوان عالی کشور مطرح می شود که آن شعبه با نقض آرای صادره حکم جدیدی صادر می کند. اگر ثالث نسبت به این حکم اعتراض کند دادگاه صالح کدام دادگاه است؟

حسب مفاد ماده ۴۱۸ قانون آیین دادرسی مدنی شخص ثالث حق دارد به هر گونه رای صادره از دادگاه های عمومی، انقلاب و تجدیدنظر اعتراض کند و چون رسیدگی در شعب تشخیص نیز یکی از طرق فوق العاده رسیدگی به احکام قطعی است و رای ماهیتی هم صادر می کند، شخص ثالث حق دارد به رای صادره از شعبه تشخیص اعتراض کرده و مرجع رسیدگی به اعتراض نیز شعبه تشخیص صادرکننده رای معترض عنه است. این ایراد که چون در ماده ۴۱۸ رای صادره از شعبه تشخیص پیش بینی نشده پس معترض ثالث حق اعتراض به رای صادر از شعبه تشخیص را ندارد، وارد نیست، زیرا قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی قبل از تشکیل شعب تشخیص دیوان عالی کشور تصویب شده است در این مورد می توان از وحدت ملاک ماده ۴۱۸ استفاده کرد. در نتیجه نظر اکثریت اعلام شده مورد تایید گروه است. با توجه به اینکه شعبه تشخیص دیوان عالی کشور رسیدگی ماهوی می کند و از طرفی صحیح نیست که دادگاه های تالی حکم مرجع عالی را نقض کنند؛ در فرض سوال، شعبه تشخیص صالح به رسیدگی است. حکم شعبه تشخیص را هیچ مرجعی نمی تواند نقض کند مگر مرجعی که در قانون پیش بینی شده است. بر اساس ماده ۷ قانون آیین دادرسی مدنی اصل بر دو درجه ای بودن رسیدگی به هر دعوایی است و فقط جایی می توان از این اصل تخطی کرد که قانون به صراحت بیان کرده باشد و در این مورد صراحتی وجود ندارد. بنابراین، رسیدگی به اعتراض ثالث در فرض سوال با شعبه تشخیص دیوان عالی کشور است. مضافا اینکه صلاحیت شعبه تشخیص در قانون به صراحت پیش بینی شده است و صرفا جهت رسیدگی به اعتراض نسبت به آرای قطعی چنین مرجعی پیش بینی شده است. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۳