پرسش
زمانی که در پرونده حقوقی حسب درخواست خواهان، دستور موقت صادر میشود و دادگاه دستور دهنده دستور موقت پس از صدور دستور، وارد اصل دعوا شده و پس از رسیدگی های قضایی آن را مردود اعلام میدارد با توجه به اینکه این رای دادگاه
قابل تجدیدنظر خواهی است، آیا تا رسیدگی به تجدیدنظر خواهی از دستور موقت رفع اثر میشود یا تا حکم بدوی نقض نشده، دستور موقت به اعتبار خود باقی است؟
نظر و پاسخ
مطابق ماده ۳۲۲ قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب، هرگاه علتی که موجب صدور دستور موقت شده است مرتفع شود، دادگاه صادرکننده آن را لغو میکند و اگر اصل دعوا در دادگاه مطرح باشد، دادگاه رسیدگی کننده دستور را لغو خواهد کرد. وفق ماده ۳۲۳ همان قانون در صورت اقامه دعوا اگر ادعای خواهان رد شود، متقاضی دستور موقت، به جبران خساراتی که طرف دعوا در اجرای دستور متحمل شده است محکوم خواهد شد. بنابراین، با توجه به اینکه هدف از صدور دستور موقت، تامین ادعای درخواست کننده دستور موقت و جلوگیری از تضرر اوست، در صورتی که با رسیدگی به ماهیت دعوای خواهان، دادگاه عدم استحقاق و یا بطلان ادعای خواهان را احراز و حکم به بطلان دعوای یا عدم حق درخواست کننده دستور موقت صادر کند، صدور چنین حکمی ولو قابلیت رسیدگی تجدیدنظر هم داشته باشد، به مثابه مرتفع شدن علت صدور دستور موقت است و دیگر موجبی برای بقای اعتبار دستور موقت وجود نخواهد داشت و دادگاه باید از آن رفع اثر نماید. بدیهی است با رفع و الغای اثر از دستور موقت، دادگاه طبق ماده ۳۲۳ قانون آیین دادرسی مدنی، متقاضی دستور موقت را به جبران خساراتی که طرف دعوا در اجرای دستور موقت متحمل شده است، محکوم خواهد کرد. البته اقدام دادگاه در این زمینه با لحاظ ماده ۳۲۴ قانون متوقف بر طرح دعوا مطالبه خسارت از ناحیه طرف دعواست.
مادام که رای بدوی نقض نشده ولو اینکه حکم به رد دعوا صادر شده باشد، دستور موقت به اعتبار خود باقی است.
به محض مردود دانستن اصل دعوا از سوی محکمه، از دستور موقت صادره نیز رفع اثر خواهد شد؛ زیرا دادگاه خواسته را موجه ندانسته و آن را رد کرده است. بنابراین خودش نیز از دستور موقت رفع اثر میکند.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۰