پرسش
در برخی از پرونده هایی که در راستای ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری جهت بررسی به روسا یا دادستان های محترم ارجاع می شود، شخص رییس حوزه قضایی یا دادستان سابقه اظهارنظر دارند و به نظر می رسد اظهارنظر در رابطه خلاف شرع بین با ایراد رد دادرس مواجه باشد، خواهشمند است در این خصوص ارشاد فرمایید.
نظر و پاسخ
موضوع از موارد رد دادرس نمی باشد و علاوه بر استدلال هایی که در نظریه اکثریت مطرح شده می توان اضافه کرد، وقتی خود قاضی صادر کننده رای می تواند نسبت به رای صادره ی خود اعلام اشتباه کند و قید کند رایی را که صادر کرده است خلاف بین شرع است. اشخاص در فرض سوال هم می توانند اعلام خلاف شرع بین نمایند.
با توجه به مفاد مواد ۴۲۱ و ۴۱۴ و ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری و ملاک مواد ۳ و ۴ دستورالعمل اجرایی ماده ۴۴۷ قانون مذکور اولا، موارد صدور قرار امتناع از رسیدگی مختص رسیدگی می باشد. ثانیا؛ در موارد ماده ۴۷۷ قانون؛ تشخیص خلاف شرع با رییس قوه قضاییه است و گزارش روسا و دادستان های محترم و یا همکاران محترم قضایی دیگر صرفا نظر مشورتی می باشد؛ لذا همکار محترم قضایی تکلیفی در امتناع از رسیدگی ندارد.
با توجه به فلسفه ماده ۴۲۱ قانون آیین دادرسی کیفری و اینکه ماده ۴۷۷ قانون نوعی رسیدگی فوق العاده محسوب می شود و از طرفی طبق تبصره ۳ چنانچه خلاف شرع بین تشخیص داده شود، مراتب به صورت مستدل و مستند به رییس محترم قوه قضاییه اعلام می شود که در این موارد ۱- از باب احتیاط شرعی ۲- جلوگیری از اینکه خود را در مظان اتهام قرار دهد ۳- مبنای عقلی تصویب ماده ۴۲۱ ایجاب می نماید همکار محترم در خصوص موضوع اظهارنظر ننماید و مکلف است مراتب را به صورت کتبی یا شفاهی به مقام ارجاع اعلام و امتناع از رسیدگی نماید. لازم به ذکر است که امتناع از رسیدگی نیز امری غیرقابل تشکیک و تشخیص آن با مقام رسیدگی کننده می باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۰