پرسش
سارا و امیر به قصد کشتن سعید شب هنگام وارد آپارتمان وی می شوند، چاقویی را که امیر تهیه کرده بود، سارا با اطلاع امیر و با علم و آگاهی آن را به سم آغشته می کند و امیر آن را در قلب سعید فرو می کند. پزشکی قانونی علت مرگ را پارگی دریچه قلب و انتشار سم در خون اعلام می کند. با عنایت به مراتب توصیفی رفتار سارا مصداق مشارکت در قتل عمد می باشد یا معاونت در قتل عمدی و اگر مشارکت در قتل عمدی باشد وی مباشر است یا سبب؟
نظر و پاسخ
بنابر نظر اکثریت اعضای هیات عالی چون عنصر مادی قتل عمد به وسیله امیر انجام شده؛ نتیجتا بزه قتل عمدی بالمباشره متوجه امیر است و سارا معاون در قتل عمدی محسوب می گردد.
هرچند که حسب نظریه پزشکی قانونی انتشار سم در خون نیز علت مرگ بوده است و سارا چاقو را آغشته به سم نموده است؛ لیکن با توجه به اینکه امیر چاقو را از سارا گرفته و مستقیما در قلب سعید فرو برده است؛ بنابراین سعید بین علت و معلول واسطه شده است و رابطه سببیت را قطع نموده است و بنابراین بین رفتار سارا و نتیجه حاصله رابطه سببیت موجود نمی باشد و از طرفی عملیات اجرایی قتل توسط امیر انجام یافته است و سارا نقشی در عملیات اجرایی نداشته است، لذا رفتار سارا در حد معاونت در قتل است.
سارا عامدانه و به قصد قتل چاقو را آغشته به سم نموده و چون سم نیز حسب نظریه پزشکی قانونی علت مرگ بوده است؛ لذا به وجود آورنده سبب می باشد. از طرفی حسب ماده ۵۲۶ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ جمع بین مباشر و سبب پذیرفته شده است (توضیحا در قانون سابق در صورت جمع سبب و مباشر فقط مباشر مسیول بود، مگر اینکه سبب اقوی باشد؛ درحالی که در قانون جدید حسب ماده ۵۲۶ هر دو ضامن می باشند). در این ماده قانون گذار عالمانه از عبارت تاثیر استفاده نموده است و از عبارت استناد استفاده ننموده است و این بدین معنی است که قانون گذار تاثیر رفتار هر یک از مباشر و سبب را در وقوع نتیجه موجب جنایت می داند و بنابراین با توجه به اینکه رفتار به وجود آورنده سبب نیز در قتل تاثیر داشته است، به عنوان سبب در قتل عمدی قابل مجازات می باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹