پرسش
در صورتیکه واخوانده (خواهان دعوای اصلی) در مرحله رسیدگی واخواهی دعوای خود را مسترد کند تصمیم دادگاه چه خواهد بود؟
نظر و پاسخ
با توجه به مقررات ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی در صورتیکه خواهان تا اولین جلسه دادرسی، دادخواست خود را مسترد دارد قرار ابطال دادخواست او صادر میشود. پس از جلسه اول دادرسی مادام که دعوا در جریان رسیدگی باشد
خواهان میتواند دعوای خود را مسترد کند. در این فرض دادگاه قرار رد دعوا را صادرمیکند. در صورتی که خوانده در جلسه دادرسی حاضر نبوده و لایحه ای نفرستاده و دعوت دادگاه به وی ابلاغ واقعی نشده باشد و حکم علیه وی صادر شود این حکم غیابی محسوب و خوانده محکوم علیه میتواند از همان دادگاه تقاضای رسیدگی واخواهی کند. چون مرحله رسیدگی واخواهی در ادامه دادرسی قبلی است در این مرحله هم خواهان میتواند دعوای خود را مسترد دارد و دادگاه به تجویز قسمت دوم ماده ۱۰۷ قانون مارالذکر قرار رد دعوای خواهان بدوی را پس از نقض حکم غیابی صادر مینماید. بدیهی است پس از ختم مذاکرات، استرداد دعوا در صورتی امکان دارد که خواهان به کلی از دعوای خود صرفنظر کند و در این مرحله از رسیدگی، قرار سقوط دعوای خواهان صادر میشود. لازم است اضافه شود در صورتیکه خوانده به واسطه
دعوای مطروحه متحمل ضرر و زیانی شود این مساله مانع استرداد دعوا نیست و متضرر از دعوا میتواند با طرح دعوای جداگانه خسارات وارده را مطالبه کند.
با عنایت به اینکه مرحله رسیدگی به واخواهی از جمله مراحل رسیدگی بدوی است در صورتیکه واخوانده (خواهان اصلی) دعوای خود را مسترد کند دادگاه ضمن فسخ رای واخواسته طبق بند (ب) ماده ۱۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوای خواهان را صادر و اعلام میکند و دیگر نیازی به اظهارنظر در خصوص واخواهی نیست زیرا با استرداد دعوا از سوی واخوانده در واقع رسیدگی قطع میشود و دادگاه طبق ماده ۱۰۷ باید اعلام ختم رسیدگی و مبادرت به صدور قرار کند در صورتیکه استرداد دعوا پس از ختم مذاکرات صورت گیرد طبق بند (ج) ماده ۱۰۷ عمل خواهد شد.
دادگاه در فرض فوق باید رسیدگی را ادامه داده و به دلایل واخواه رسیدگی کند زیرا ممکن است وی از طرح دعوا متحمل ضرر و زیان شده باشد و واخوانده وقتی دلایل وی را قوی ببیند فورا دادخواست خود را مسترد کند پس در این صورت چون نص صریح قانونی وجود ندارد دادگاه نمیتواند قرار رد دعوا صادر نماید و در هر حال به موضوع رسیدگی و رای صادر میکند.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۴