لاولکس پرسش
مطابق ماده ۴۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری، درخواست احاله می بایست از طرف دادستان یا رییس حوزه قضایی مبدا انجام گیرد، چنانچه در پرونده مطروحه در دادگاه کیفری دو، رییس حوزه قضایی به دلیلی حضور نداشته باشد، آیا رییس شعبه کیفری دو یا دادرس شعبه می تواند راسا درخواست احاله را حسب مورد از دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور درخواست نماید؟
نظر و پاسخ
نظر به اینکه رییس حوزه قضایی و یا دادستان به موجب قانون حسب مورد حق درخواست احاله را دارد؛ بنابراین در فرض سوال رییس شعبه دادگاه کیفری دو به موجب قانون فاقد این اختیار است. نتیجتا به صحت نظریه اقلیت اعلام عقیده می شود.
رییس شعبه کیفری دو در غیاب رییس حوزه قضایی این اختیار را دارد که با تنظیم صورت جلسه و ذکر علت عدم حضور رییس حوزه قضایی درخواست احاله را حسب مورد از دادگاه تجدیدنظر یا دیوان عالی کشور نماید؛ زیرا فرض قانون گذار در ماده ۴۱۸ قانون پیش گفته، حضور رییس حوزه قضایی می باشد و نمی بایست با عدم حضور رییس حوزه قضایی یک نهاد قانونی را تعطیل نمود و ذکر رییس حوزه قضایی در این ماده با توجه به غالب می باشد که اکثر مواقع رییس حوزه قضایی در حوزه قضایی حضور دارد و در صورت عدم حضور ایشان رییس شعبه کیفری دو یا دادرس آن این اختیار قانونی را دارد که درخواست احاله نماید.
اولا؛ بحث نهاد صلاحیت از قواعد آمره بوده که رعایت آن از اصول دادرسی است و احاله استثنایی بر این قواعد محسوب می گردد که در موارد شک باید به اصل مراجعه نمود. ثانیا؛ بحث احاله یک حکم اختیاری است نه اجباری و در صورت وجود مقتضیات، احاله و عدم صدور احاله نافی صلاحیت رییس شعبه کیفری نمی باشد و می تواند رسیدگی قضایی خود را ادامه دهد. ثالثا؛ ذکر واژه دادستان و رییس حوزه قضایی در ماده ۴۱۸ موضوعیت داشته و نهایتا در غیاب ایشان به جانشینان آن ها و به قایم مقامی می تواند احاله بزند؛ درحالی که رییس شعبه کیفری دو، جانشین رییس حوزه قضایی محسوب نمی گردد، لذا نمی تواند به جانشینی احاله بزند. رابعا؛ اگر استدلال گردد که در غیاب رییس حوزه قضایی، رییس شعبه کیفری دو می تواند احاله صادر کند، چون نهاد احاله تعطیل می گردد، پس در صورتی که برفرض محال تمام قضات دیوان عالی کشور مرخصی باشند، باید بتوان پرونده حاضر را به مرجعی دیگر ارسال نمود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۰