پرسش
خوانده به موجب رای قطعی صادره از دادگاه به رفع مزاحمت وفق نظر کارشناسی محکوم می شود. در نظر کارشناس مقرر شده خوانده باید جهت رفع مزاحمت نسبت به شیب بندی حیاط خود اقدام تا با جمع شدن آب، باعث نفوذ در منزل مسکونی خواهان نشود. ولی خوانده نه خود رای دادگاه را انجام می دهد و نه اجازه می دهد خواهان نسبت به اجرای حکم اقدام و هزینه آن را دریافت کند. لذا با این وصف نحوه اجرای حکم به چه طریق خواهد بود؟
- توضیح:
نحوه مزاحمت به این صورت است که حیاط خوانده در گودی قرار دارد و در زمان باریدن باران، آب در آن جمع می شود و به منزل مسکونی خواهان نفوذ می کند. همچنین انجام عملیات شیب بندی، نیاز به عملیات چند روزه دارد.
نظر و پاسخ
نشست قضایی (۱) مدنی: علی الاصول با وجود رای قطعی لازم الاجرا، محکوم علیه باید وفق نظر کارشناس نسبت به رفع مزاحمت و رفع رطوبت اقدام کند. با توجه به ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی هرگاه محکوم به انجام عمل معینی باشد و محکوم علیه از انجام آن امتناع ورزد و انجام عمل توسط شخص دیگری ممکن باشد، محکوم له می تواند تحت نظر دادورز (مامور اجرا) آن عمل را به وسیله دیگری انجام دهد و هزینه آن را مطالبه کند و یا بدون انجام عمل، هزینه لازم را به وسیله قسمت اجرا از محکوم علیه مطالبه کند... با این ترتیب نظر اکثریت: صایب بوده و منطبق با موازین قانونی است.
وفق ماده ۴۷ قانون اجرای احکام مدنی، محکوم له می تواند در صورت امتناع محکوم علیه از رفع مزاحمت، خود شخصا یا توسط شخص ثالث و به هزینه خود رفع مزاحمت کرده و حکم را اجرا کند و سپس هزینه های متحمل شده را از محکوم علیه بگیرد که نیاز به تقدیم دادخواست نیز ندارد و به صرف درخواست وی، اجرای احکام هزینه هایی را که محکوم له در رفع مزاحمت متحمل شده از محکوم-علیه می گیرد. در صورتی که محکوم علیه از وارد شدن محکوم له به داخل منزل جلوگیری کند و خود نیز رفع مزاحمت نکند؛ از قوه قاهره با استمداد از مامورین انتظامی، رفع مزاحمت خواهد شد و حکم اجرا می شود و اگر محکوم علیه در مقابل مامورین مقاومت کند به عنوان متمرد دستگیر می شود.
طبق اصل ۴۰ قانون اساسی، هیچ کس نمی تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عمومی قرار دهد. لذا در فرض این سوال، اگر ایجاد مزاحمت، ناشی از فعل محکوم علیه بوده باید حکم اجرا و رفع مزاحمت صورت پذیرد و می توان از قوه قاهره با استمداد از مامورین اقدام کرد. ولی اگر مزاحمت به فعل محکوم علیه نباشد؛ یعنی ذاتا موجود بوده (مثل این که زمین شیب دار بوده و به صورت طبیعی آب به سمت خانه محکوم له جمع می شده است)، دیگر نمی توان طبق اصل ۴۰ قانون اساسی حکم را اجرا کرد و حکم صادره دارای ایراد و خلاف قانون اساسی است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۱