پرسش
شخصی پیش از اجرایی شدن قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۹۹/۲/۲۳ بابت ارتکاب بزه توهین یا افترا به تحمل سی ضربه شلاق تعزیری محکوم شده است؛ حال با وجود اینکه وفق مقررات بند ج ماده یک قانون اخیرالاشعار، مجازات بزه ارتکابی به پرداخت جزای نقدی تبدیل شده است ۱- آیا شعبه اجرای احکام کیفری مکلف به ارسال پرونده به دادگاه جهت اصلاح رای می باشد؟ ۲- آیا در تشخیص مجازات اخف ضابطه شخصی موثر است؟ (محکوم، مجازات تعزیری را مناسب تر به حال خود دانسته و خواهان اجرای آن است.)
نظر و پاسخ
در موارد متعدد قانونی از جمله بند ت ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی سال ۱۳۹۲ تبدیل مجازات به مجازات دیگر نوعی تخفیف محسوب شده است و از حیث ترتیب بندی مجازات ها جزای نقدی خفیف تر از مجازات شلاق است لذا قاضی اجرای احکام مکلف است نسبت به ارسال پرونده به دادگاه جهت اصلاح رای اقدام نماید و ظاهرا ضابطه شخصی در تعیین مجازات خفیف تر تاثیری ندارد.
همانطور که از رویکرد قانون گذار در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب ۹۹/۲/۲۳ و هدف از آن بر می آید و همچنین اینکه به وضوح در موارد متعدد قانونی از جمله بند ت ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ که تبدیل مجازات به مجازات دیگر را نوعی تخفیف برشمرده و نیز مطابق ماده ۲۷ قانون اخیر که در میان ترتیب بندی و ضعف مجازات ها جزای نقدی را خفیف تر از مجازات ترذیلی شلاق می دانند؛ مجازات جزای نقدی که در قانون کاهش مجازات حبس تعزیری برای جرایم توهین و افترا آمده، خفیف تر از مجازات شلاق تعیین شده در دادنامه می باشد؛ لذا اولا؛ قاضی محترم اجرای احکام کیفری، وفق بند ب ماده ۱۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲/۲/۱ موظف به ارسال پرونده به دادگاه صادرکننده حکم قطعی جهت اصلاح رای می باشد. ثانیا؛ ضابطه شخصی در تعیین مجازات خفیف تر تاثیری ندارد و حتی اگر محکوم نخواسته باشد پرونده جهت اصلاح رای به دادگاه ارسال شود و خواهان اجرای آن باشد درخواست، صحیح نیست زیرا قانون گذار مجازات سابق را برای بزه های مذکور حذف نموده و وفق بند چ ماده یک آن قانون صرفا جزای نقدی درجه ۶ را تعیین کرده است.
با عنایت به حذف مجازات شلاق ضرورت دارد که پرونده جهت اصلاح دادنامه به دادگاه صادرکننده رای ارسال شود و دادگاه صادرکننده حکم قطعی در خصوص بزه توهین نظر به اینکه سابقا ماده ۶۰۸ دارای دو نوع مجازات بوده است (شلاق تا ۷۴ ضربه و جزای نقدی تا یک میلیون ریال) با توجه به حذف مجازات شلاق و اینکه جزای نقدی سابق، خفیف تر از جزای نقدی فعلی است؛ صرفا دادنامه را با تعیین جزای نقدی تا یک میلیون ریال تصحیح می نماید و در مورد بزه افترا ضابطه شخصی حاکم است و چنانچه محکوم، مجازات مندرج را مناسب تر به حال خود می داند همان مجازات تا تایید دادگاه اجرا می شود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹