پرسش
چنانچه در مرحله واخواهی مشخص گردد دادخواست نخستین فاقد شرایط شکلی و قانونی دادخواست بوده (از قبیل عدم تقویم، عدم پرداخت هزینه دادرسی، کسری رونوشت دادخواست و ضمایم، عدم تصدیق ضمایم و غیره) و با صدور اخطاریه رفع نقص از ناحیه دفتر دادگاه، خواهان بدوی اقدامی در جهت رفع نقص ننماید، تکلیف دادگاه چیست ؟
نظر و پاسخ
هرگاه در مرحله ی رسیدگی واخواهی، مشخص شود دادخواست نخستین فاقد شرایط شکلی رسیدگی ماهوی است، از جمله نقص در ضمایم دادخواست یا تقویم خواسته و پرداخت هزینهی دادرسی، به دستور دادگاه، دفتر اخطار رفع نقص صادر و به خواهان ابلاغ می شود، در صورت عدم رفع نقص، دادنامه ی واخواسته نقض و پرونده به دفتر اعاده تا مدیر دفتر مبادرت به صدور قرار رد دادخواست نماید؛ لذا در فرض مذکور حکم ماده ۳۵۰ ق.آ.د.م قابل تسری به مرحله ی واخواهی نیست، چه اینکه صدور قرار رد دعوا مطابق ماده مذکور یک امر استثنایی و خاص است و قابل انطباق با واخواهی نمی باشد.
با توجه به اینکه رسیدگی در مرحله واخواهی، ادامه رسیدگی مرحله بدوی است ؛ در صورتی که دادخواست واجد یکی از نواقص موضوع بندهای ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی باشد، در صورت اخطار به خواهان (واخوانده) و عدم رفع نقص در مهلت قانونی، دادگاه می تواند با وحدت ملاک از قسمت اخیر ماده ۳۵۰ قانون آیین دادرسی مدنی، رای صادره را فسخ و قرار رد دعوا صادر نماید.
۱- در صورت وجود نقص موضوع بندهای ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی و صدور اخطار رفع نقص و عدم رفع نقص در مهلت قانونی، دادگاه رای صادره را فسخ نموده و دفتر دادگاه قرار رد دادخواست صادر می نماید.
۲- با توجه به اینکه دادگاه بدون توجه به نقص موجود، مبادرت به صدور رای غیابی نموده است، به اعتبار نقص شکلی، امکان فسخ رای غیابی نیست.در مرحله واخواهی، رای معترض عنه، ماهیتا واجد ایراد باشد، دادگاه صرفا می تواند حکم معترض عنه را فسخ نموده و حکم دیگری را صادر نماید. در این خصوص قانونگذار حکمی ندارد و اخذ ملاک از ماده ۳۵۰ آ.د.م در مرحله تجدید نظر خواهی صحیح نمی باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۵