نشست قضایی درباره انتقال چک پس از اخذ گواهی عدم پرداخت

چک بعد از ارایه به بانک و صدور گواهی عدم پرداخت کماکان سند تجاری محسوب می شود ونقل و انتقال آن مشمول مقررات انتقال اسناد تجاری (از قبیل مسیولیت تضامنی ظهر نویسان) است یا اینکه با صدور گواهی عدم پرداخت خاصیت تجاری بودن خود را از دست داده و انتقال آن صرفا انتقال طلب است ؟

به استناد مواد ۲۴۹ قانون تجارت و ۲ قانون صدور چک و سایر مقررات مربوطه، دارنده ی سند تجاری کسی است که قبل از صدور گواهی عدم پرداخت دارای حقوقی می باشد و بعد از آن انتقال گیرنده، دارنده مورد نظر قانون تجارت تلقی نمی شود تا دارای مسیولیت تضامنی باشد و منتقل الیه می تواند حقوق خود را مطابق مقررات قانون مدنی مطالبه و وصول نماید. بعد از صدور گواهی عدم پرداخت خاصیت تجاری بودن آن از بین رفته وانتقال آن صرفا انتقال دین است. ادله این نظریه: ۱- کسی که چکی را به بانک برده وگواهی عدم پرداخت اخذ نموده حقوقی دارد یکی از این حقوق طرح شکایت کیفری و دیگری طرح دعوی حقوقی مطالبه وجه چک است اصل بر این است که دارنده حق می تواند حق خود را به دیگری منتقل کند، انتقال حق طرح شکایت کیفری به غیر موجب قانون صدور چک منع شده است ولی انتقال حق طرح دعوی حقوقی به قوت خود باقی است و این انتقال یک نوع انتقال مدنی است نه انتقال تجاری بنابر این انتقال گیرنده حق نمی تواند علیه کسی که چک را به وی منتقل نموده طرح دعوی نماید. ۲- پایان یک سند تجاری وقتی است که واخواست شود و با توجه به اینکه صدور گواهی عدم پرداخت برابر رای وحدت رویه دیوان عالی کشور در حکم واخواست است، با صدور گواهی عدم پرداخت عمر تجاری چک به پایان می رسد و کسی که گواهی عدم پرداخت به نام وی صادر شده اختیار انتقال حق خود را در خصوص چک دارد و چون این اقدام حقوقی انتقال حق است نه انتقال چک، منتقل کننده مسیولیت تضامنی ندارد. چک بعد از صدور گواهی عدم پرداخت کماکان خاصیت تجاری بودن را دارد و منتقل کننده چک مسیولیت تضامنی در قبال انتقال گیرنده دارد. ادله این نظریه: ۱- صدور گواهی عدم پرداخت تاثیری در ماهیت تجاری چک ندارد یعنی ماهیت تجاری چک را تغییر نمی دهد و اینکه با صدور گواهی عدم پرداخت عمر تجاری چک به پایان برسد تصریح قانونی ندارد علیهذا منتقل علیه چک می تواند علیه انتقال دهنده نیز طرح دعوی نماید ۲- ماده ۲۴۵ قانون تجارت (در خصوص انتقال برات با ظهر نویسی) اطلاق دارد و شامل انتقال چک بعد از صدور گواهی عدم پرداخت نیز هست. پس انتقال چک حتی بعد از صدور گواهی عدم پرداخت یک نوع انتقال تجاری بوده و منتقل کننده مسیولیت تضامنی در قبال منتقل الیه دارد. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷