پرسش
چنانچه در قرارداد پیمانکاری، طرفین شرط نموده باشند که هیچ تعدیلی به قرارداد تعلق نگیرد، آیا در صورت تغییر شدید اوضاع و احوال اقتصادی و فی المثل افزایش فاحش نرخ ارز، امکان تعدیل قرارداد وجود ندارد؟
نظر و پاسخ
در صورتی که عدم امکان تعدیل قرارداد ولو با تغییر شرایط و اوضاع و احوال اقتصادی در قرارداد شرط شده باشد، با توجه به حاکمیت اراده متعاملین مبتنی بر مفاد شرط مندرج در قرارداد، بدون رضایت و توافق متعاقدین امکان تعدیل آن وجود ندارد.
با توجه به آنکه طرفین می بایست مطابق با قانون به قرارداد و تمام فروع و توابع آن و من جمله شروط ضمن آن پایبند باشند و التزامات اصلی و فرعی قرارداد به شرطی که برخلاف مقررات آمره نباشد، برای متعاقدین لازم الاتباع خواهد بود، لذا امکان تعدیل نخواهد بود.
هرچند در فرض سوال طرفین شرط عدم تعدیل نموده اند،لیکن چنانچه اوضاع و احوال اقتصادی به کلی دگرگون شود، به نحوی که یکی از متعاقدین نتواند تعهدات خود را انجام دهد و یا آنکه خسارت فاحشی به او وارد شود، با توجه به عموم و اطلاق قواعد فقهی منع ضرر ناروا و برقراری عدالت معاوضی در عقد، امکان تعدیل وجود دارد و چنین شرطی به لحاظ مخالفت با نظم عمومی اعتباری نخواهد داشت.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹