پرسش
نفقه و حضانت فرزندی که از زنا متولد شده با چه کسی است؟
نظر و پاسخ
طبق ماده ۱۱۹۹ قانون مدنی نفقه اولاد به عهده پدر است و واضح است که حکم این ماده ناظر به اولاد مشروع است زیرا به موجب ماده ۱۱۶۷ قانون مزبور طفل متولد از زنا ملحق به زانی نمی شود لکن از آن جا که الزام به انفاق از قواعد مربوط به نظم عمومی است و برحسب مستفاد از رای وحدت رویه شماره ۶۱۷ - ۱۳۷۶/۴/۳ هیات عمومی دیوان عالی کشور که بر اساس فتوای حضرت امام خمینی (ره) صادر شده زانی پدر عرفی طفل تلقی می شود و کلیه تکالیف پدر از جمله انفاق و حضانت اولاد علی القاعده برعهده اوست. اتفاق نظر صحیح و مورد تایید است.
نشست قضایی (۱) مدنی: مطابق رای وحدت رویه شماره ۶۱۷ - ۱۳۷۶/۴/۳ هیات عمومی دیوان عالی کشور زانی، پدر عرفی طفل تلقی، در نتیجه کلیه تکالیف مربوط به پدر برعهده ولی است. لذا پرداخت نفقه طفل نیز برعهده پدر عرفی بوده و در صورت ترک انفاق قابل تعقیب کیفری خواهد بود.
اگرچه فرزند طبیعی را نمی توان به صراحت مشمول ماده ۱۱۹۶ و ۱۱۹۹ قانون مدنی دانست اما اولا بعضی از فقها و حقوقدانان از باب تسبیب ورود ضرر، پدر و مادر طبیعی را ملزم به انفاق دانسته اند، ثانیا مستفاد از رای وحدت رویه شماره ۶۱۷ - ۳/۴/۷۶ که کلیه تکالیف مربوط به پدر مشروع را برعهده پدر طبیعی دانسته و ثالثا انصاف ایجاب می کند که طفل نامشروع نیز از نفقه و سرپرستی بی نصیب نباشد، بنابراین نفقه و حضانت در درجه اول با پدر طبیعی است و در صورتی که پدر طبیعی معلوم نباشد یا توانایی پرداخت نفقه را نداشته باشد برعهده مادر طبیعی است. همان گونه که پدر طبیعی از باب قاعده تسبیب، ملزم به نفقه ولد نامشروع خویش است مکلف به حضانت او نیز می باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۳