پرسش
در مواردی که قانون گذار مانند جرم توهین به مقامات موضوع ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۷۵ (تعزیرات) مجازات شش ماه حبس یا یک میلیون ریال جزای نقدی یا ۷۴ ضربه شلاق را به عنوان مجازات اختیاری تعیین کرده است،
اولا: آیا در این موارد مجازات جایگزین حبس منتفی است؟
ثانیا: در صورتی که منتفی نیست آیا می توان حبس موضوع ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی تعزیرات یا موارد مشابه را به جزای نقدی تبدیل و مجازات جایگزین حبس صادر نمود؟
نظر و پاسخ
نظریه اکثریت و اقلیت تفاوتی ندارد، در فرضی که مجازات حبس در حکم لحاظ شود حبس مذکور به عنوان مجازات اصلی می‌توان جایگزین برای آن در نظر گرفت.
اولا هر چند قانون گذار در مصادیق مجازات در ماده ۶۰۹ قانون مجازات اسلامی تعزیرات جزای نقدی پیش بینی کرده است ولیکن مجازات جایگزین حبس در قانون پس از تعیین مجازات اصلی صادر می‌گردد و این مانع از صدور مجازات جایگزین حبس در فرض سوال نمی‌باشد ثانیا در صورتی که دادگاه در ابتدا جزای نقدی را مطابق با ماده ۶۰۹ صادر کند مصداق جایگزین حبس منتفی می‌شود ثالثا با توجه به تکلیف انتظامی قضات در صدور مجازات متناسب تعیین مجازات جایگزین حبس که از قواعد مستقل پیروی می کند منع قانونی ندارد.
با توجه به این که قانون گذار در مصادیق مجازات اصلی جزای نقدی پیش بینی کرده است تعیین مجازات جایگزین حبس صحیح به نظر نمی رسد البته این نظریه صرفا در مورد جزای نقدی به این نظریه معتقد است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷