پرسش
در صورتی که خواسته خواهان استرداد عین باشد ولی به علت تلف، استرداد عین ممکن نباشد و خواهان از ارایه مشخصات عین تلف شده اعلام عجز کند، تکلیف دادگاه چیست؟ آیا می تواند خارج از محدوده خواسته حکم صادر کند ؟
نظر و پاسخ
نشست قضایی (۴): دادگاه اصولا حق تغییر خواسته را ندارد ولی چنان چه شاکی بتواند با اصلاح خواسته و تغییر آن حتی به صورت اجمال وصفی از عین تلف شده را که راه گشای کارشناسی باشد ارایه کند با تشخیص کارشناسانه خواسته خواهان می توان به مورد خواسته حکم داد.
مستفاد از ماده ۳۱۱ و ۳۱۲ قانون مدنی این است که در صورت وجود عین باید همان عین مسترد شود در غیر این صورت مثل یا قیمت آن پرداخت شود. در فرض سوال که امکان دسترسی به عین مقدور نیست اگر عین تلف شده مثلی باشد باید به پرداخت مثل آن حکم داده شود و در صورتی که عین از امور قیمی باشد باید قیمت آن پرداخت شود و چون خواهان از معرفی مشخصات عین خواسته عاجز است بنابراین، نمی توان به استرداد مثل حکم داد و تنها راه حکم به پرداخت قیمت عین تلف شده است که آن نیز با استعلام از کارشناس و تقویم وی انجام می گیرد و چون خود قانون چنین اجازه و راهکاری را به قاضی داده است خروج از محدوده خواسته محسوب نمی شود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۱