پرسش
شخصی ملک خود را به موجب سند رسمی در رهن بانک قرار داده و سپس آن را با تنظیم سند عادی به شخص ثالثی فروخته است. خریدار دادخواستی به خواسته الزام به تنظیم سند رسمی علیه فروشنده و بانک در دادگاه مطرح نموده است. فروشنده بیع را قبول دارد و بانک نیز اظهار می دارد ملک در رهن است و برای بانک تفاوتی نمی کند چه کسی راهن باشد.
۱- بیع انجام شده چه وضعیتی دارد ؟ (صحیح، باطل، غیرنافذ و غیره) ضمن بیان نظرات مختلف در این ارتباط، نظریه خود را به نحو مستدل بیان کنید.
آیا احکام معامله فضولی بر بیع انجام شده قابل تطبیق است؟ چرا؟
نظر و پاسخ
فروش یا صلح مال مرهونه از حیث وضعیت، عدم نفوذ است و در فرض سوال که بانک مرتهن اعلام کرده تفاوتی نمی کند که چه کسی راهن باشد، با توجه به ماده ۷۹۳ ق.م حقوق وی نسبت به مال مرهونه محفوظ است و واگذاری نیز نافذ و صحیح است.
با عنایت به اینکه حقی که بانک نسبت به مرهونه دارد یک حق عینی است و با حفظ حقوق مرتهن بیع صحیح میباشد.
عده ای معامله را غیر قابل استناد بین فروشنده و خریدار میدانند و رای وحدت رویه نیز معامله را غیر نافذ دانسته است زیرا معامله خلاف حقوق مرتهن می باشد تا زمانی که آنرا تنفیذ نماید.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۶