نشست قضایی درباره قابلیت تحقق معاونت در جرم برای اشخاص حقوقی

آیا معاونت در جرم برای اشخاص حقوقی با توجه به ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی و ماده ۱۴۳ آن قانون متصور است؟

مسیولیت شخص حقوقی مسیولیتی کمانه ای و نیابتی است و قایم بر مسیولیت نماینده قانونی شخص حقوقی است؛ لذا چنانچه نماینده شخص حقوقی در ارتکاب جرمی نقش معاونت داشته باشد، شخص حقوقی طبق ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی به عنوان معاونت قابل تعقیب خواهد بود. معاونت در جرم در ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی جرم انگاری شده است؛ چراکه قانون گذار در این ماده بیان می دارد نماینده قانونی شخص حقوقی به نام یا در راستای منافع آن مرتکب جرم شود که کلمه جرم در این عبارت اطلاق داشته و شامل معاونت در جرم و هر رفتاری که توسط قانون گذار جرم انگاری شده باشد؛ همچنین قانون گذار در ماده ۲۰ قانون مجازات اسلامی مجازات جرم ارتکابی در راستای ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی را بیان داشته و در مجازات ها تفاوتی میان جرم تام، معاونت و.... قایل نشده و درنتیجه در اشخاص حقوقی مجازات تام و معاونت در جرم یکسان است. معاونت در جرم توسط اشخاص حقوق جرم انگاری نشده است؛ زیرا ماده ۱۴۳ قانون مجازات اسلامی ظهور در جرم تام و مباشرت در جرم دارد و قانون گذار در مورد معاونت در جرم توسط شخص حقوقی ساکت است و با توجه به اصل قانونی بودن جرم و مجازات و همچنین تفسیر قانون کیفری به نفع متهم و به صورت مضیق؛ لذا معاونت در جرم توسط اشخاص حقوقی جرم نمی باشد. قانون گذار در اشخاص حقیقی مجازات جرم تام و معاونت در جرم را به تفکیک بیان نموده؛ اما در مورد اشخاص حقوقی در ماده ۲۰ قانون مجازات اسلامی چنین تفکیکی مشاهده نمی شود که این امر حاکی از مجازات های ماده ۲۰ مربوط به جرم تام است و چنانچه نظر به جرم انگاری معاونت در جرم توسط اشخاص حقوقی داشت باید در ماده ۱۴۳ به آن تصریح و مجازات آن را صادر و تعیین می نمود. رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۰