پرسش
در جرایم منافی عفت که شاکیه ادعای عنف دارد آیا دادگاه کیفری دو حق بررسی و تحقیق اولیه پیرامون موضوع را دارد ؟
نظر و پاسخ
مستفاد از مواد ۳۰۲ و ۴۲۸ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، معیار صلاحیت دادگاه کیفری یک، در غیر جرایم سیاسی و مطبوعاتی، مجازات قانونی جرم ارتکابی است و لذا در فرض سوال که شاکیه شکایت زنای به عنف مطرح کرده است و مجازات قانونی جرم مزبور با لحاظ ماده ۲۲۴ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، در صلاحیت رسیدگی دادگاه کیفری یک قرار دارد؛ دادگاه کیفری دو مجاز به ورود و رسیدگی نیست. بدیهی است که با عنایت به ماده ۱۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲، دادگاه کیفری یک نیز فقط در محدوده اتهام زنای به عنف، مجاز به تعقیب و تحقیق است و اگر این اتهام احراز نشود، حسب مورد قرار منع تعقیب یا رای برایت صادر می کند. بنابراین نظریه اقلیت قضات محترم دادگستری شهرستان کرمان استان کرمان در حدود فوق الذکر مورد تایید است.
با توجه به اینکه برابر ماده ۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی تشخیص صلاحیت با دادگاه رسیدگی کننده است در نتیجه منعی برای ورود دادگاه کیفری دو برای عرض حال و شکایتی که شاکیه نموده است نیست بدیهی است چنانچه با رسیدگی ها برای این مرجع مسلم شد که صلاحیت رسیدگی ندارد مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت می نماید قاعده اصلی و کلی هم بر صلاحیت دادگاه کیفری دو است و صلاحیت دادگاه کیفری یک خلاف اصل می باشد.
خیر اجازه ای برای ورود دادگاه کیفری دو به این موضوع نیست و در فرضی که شاکیه ادعای زنای عنف دارد اقدامات اولیه، انجام دادرسی و صدور حکم بر عهده هیات دادگاه کیفری یک محل می باشد؛ اهمیت تشکیل دادگاه های کیفری یک با سیستم تعدد قاضی و پیشینه مقررات مربوط به آن در تشکیل دادگاه های کیفری استان و مقدم بر آن تشکیل دادگاه های جنایی در قبل از انقلاب دلایل دیگری است که قانونگذار در جرایمی که مجازات قانونی شدید و سنگین دارد نظر بر رسیدگی با سیستم تعدد قاضی دارد نه با وحدت قاضی.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷