پرسش
آیا حکم مقرر در ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی مبنی بر حضوری بودن حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی در خصوص حکم راجع به اعسار از محکوم به هم صادق است یا خیر؟
نظر و پاسخ
حکم موضوع ماده ۵۰۷ ق.آ.د.م راجع به اعسار از هزینه دادرسی است یک حکم استثنایی است؛ لذا به اعسار از محکوم به تسری ندارد؛ به علاوه صدور حکم غیابی اعسار از پرداخت محکوم به امکان پذیر است و حضوری بودن اعسار از پرداخت هزینه دادرسی یک حکم استثنایی است.
۱- شرایط حضوری یا غیابی بودن احکام در قانون آیین دادرسی مدنی مشخص می باشد و مقررات مربوط به آیین دادرسی از جمله قواعد و مقررات آمره محسوب می گردد و حکم مورد اشاره در ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی مبنی بر حضوری بودن حکم اعسار یک حکم استثنایی می باشد.
۲- عنوان فصلی که ماده ۵۰۷ در آن آمده تحت عنوان اعسار از هزینه دادرسی می باشد.
۳- مشابه این حکم مبنی بر اعسار از محکوم به در قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی بیان نگردید.
۴- حضوری تلقی کردن حکم اعسار از محکوم به موجب نادیده گرفتن حقوق محکوم له می باشد که این امر نیاز به وجود نص صریح و روشن دارد.
بنابراین با توجه به شرح مذکور باید بیان داشت نظر به اینکه حکم مقرر در ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی یک حکم استثنایی بوده و ذیل فصل مربوط به اعسار از هزینه دادرسی در قانون آیین دادرسی مدنی به آن اشاره گردیده و در مقام تردید مبنی بر اینکه آیا این حکم به اعسار از محکوم به نیز تسری دارد یا خیر باید به قدر متیقن اکتفا نمود و این حکم را به سایر موارد اعسار گسترش نداد و در این خصوص باید به عمومات قانون آیین دادرسی مدنی مراجعه گردد و اعلام داشت صدورحکم غیابی اعسار از محکوم به امکان پذیر است.
رسیدگی به اعسار تابع تشریفات نیست و در قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی اشاره ای به این که حکم اعسار از محکوم به حضوری است یا غیابی نگردید و در ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی نیز قانونگذار به صورت مطلق بیان نموده حکم اعسار حضوری است و فرقی میان اعسار از هزینه دادرسی و اعسار از محکوم به وجود ندارد. بنابراین با توجه به تنقیح مناط از حکم مقرر در ماده ۵۰۷ قانون آیین دادرسی مدنی این حکم در اعسار از محکوم به هم قابل اعمال است و در نتیجه باید بیان داشت حکم راجع به اعسار اعم از محکوم به یا هزینه دادرسی در هرحال حضوری محسوب می گردد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷