پرسش
در دعوای مطالبه نفقه فرزند مشترک (که زیر ۷ سال می باشد و توسط مادر در شورای حل اختلاف اقامه شده) که زوجین بر اثر اختلاف جدا از هم زندگی می کنند؛ آیا ارایه مدرک مثبت نمایندگی (حضانت) توسط مادر ضرورت دارد؟ آیا احراز حضانت و ضرورت نگهداری فرزند مشترک با امعان نظر به بند ۱۰ ماده ۴ و مواد ۶ و ۷ قانون حمایت خانواده نیاز به حکم دادگاه دارد؟ (با در نظر گرفتن این امر که شورای حل اختلاف، صلاحیت رسیدگی و اظهار نظر در مورد ضرورت نگهداری و حضانت موضوع ماده ۷ قانون حمایت خانواده را در مورد فرزند مشترک ندارد.)
نظر و پاسخ
در دعوای مطالبه نفقه فرزند مشترک زیر ۷ سال سن، با توجه به اینکه اصل بر حضانت مادر می باشد؛ لذا نیازی به ارایه حکم حضانت طفل نیست و صرف احراز رابطه مادر و فرزندی کفایت می کند و بعد از ۷ سال طبق قانون، حضانت با پدر می باشد و در صورت حدوث اختلاف، تعیین حضانت با دادگاه است؛ بنابراین مستلزم ارایه حکم حضانت می باشد.
نظر به اینکه مطابق مقررات ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی اصلاحی ۰۶/ ۰۵/ ۱۳۸۱ که قانون گذار مقرر داشته است: برای حضانت و نگهداری طفلی که ابوین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند مادر تا سن ۷ سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است.
تبصره: بعد از هفت سالگی در صورت حدوث اختلاف، حضانت طفل با رعایت مصلحت کودک به تشخیص دادگاه می باشد.
و از طرفی در مقررات ماده ۶ قانون حمایت خانواده مقرر گردیده است که: مادر یا هر شخصی که حضانت طفل یا نگهداری شخص محجور را به اقتضاء ضرورت بر عهده دارد، حق اقامه دعوا برای مطالبه نفقه طفل یا محجور را نیز دارد....
بنابراین در فرض سوال با توجه به اینکه اصل بر حضانت مادر می باشد و صرف اثبات رابطه مادر و فرزندی کفایت می نماید و نیازی به ارایه مدرک حضانت و صدور حکم از سوی دادگاه در کلیه مراجع نمی باشد چراکه در این صورت، تحصیل حاصل می باشد و دادگاه حکم به امر باید بدهد که قانون تکلیف آن را به صراحت مشخص نموده است.
هرچند که قانونگذار تکلیف را مشخص نموده است اما باید دادگاه در قالب حکم اعلامی، حضانت مادر را اعلام نماید و در فرض سوال، مادر باید مدرک مثبت حضانت خود (که همان حکم دادگاه می باشد) را ارایه نماید.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹