پرسش
آیا حضور مشاور و نیز مددکار اجتماعی سازمان بهزیستی در جلسات دادگاه های کیفری دو ویژه اطفال و نوجوانان ضروری است؟ ضمانت اجرای عدم حضور آنان در جلسات دادگاه کیفری دو چیست؟
نظر و پاسخ
در حوزه های قضایی که دادگاه های اطفال و نوجوانان تشکیل می شود، در جلسه دادگاه حضور دو مشاور الزامی است و چنانچه بدون حضور مشاوران دادگاه تشکیل جلسه دهد، جلسه مذکور موافق با ماده ۲۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری نیست. نتیجتا در صورت طرح پرونده در دادگاه تجدیدنظر مرجع مزبور تکلیف به نقض رای را دارد. مشورتی بودن نظر مشاوران به معنای تشکیل دادگاه بدون حضور آنان نیست. لازم به ذکر است این استنتاج شامل مددکار اجتماعی نمی شود.
قوانین آیین دادرسی کیفری در این خصوص آمره است و همانطور که در ماده ۲ قانون حمایت خانواده در خصوص دادگاه خانواده نیز آمده است حضور مشاور الزامی است و این عبارت در ماده ۲۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری به سیاق همان عبارت در آن قانون آمده است همچنین تفسیر به نفع متهم نیز ایجاب می کند، حضور مشاور برای رسمیت جلسه ضروری باشد؛ فلذا در جرایم موضوع رسیدگی در دادگاه کیفری دو حضور مشاور الزامی است. اما با توجه به فقدان مقررات دیگر راجع به مددکار اجتماعی عدم حضور وی فاقد ضمانت اجرای موثر است.
در خصوص حضور مشاور بنا بر تبصره ۲ ماده ۳۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب سال ۱۳۹۲ که در آن آمده است حضور مشاوران در دادگاه کیفری یک الزامی است حکایت از آن دارد حضور آنان در دادگاه کیفری دو الزامی نبوده و عدم حضور آنان فاقد ضمانت اجرا است همچنین ماده ۲۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری با ماده ۲ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ به کلی متفاوت است و در اینجا نظر مشاور صرفا جنبه مشورتی دارد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱